Klik hier
voor foto's van het
Fraude Film Festival 2016
13 oktober en 14 oktober in  eye-black

Nieuws

fff2016-353
26/10/16

Sfeerimpressie Fraude Film Festival 2016

Met trots kijken wij terug op een geslaagde derde editie van het Fraude Film Festival. Onderstaande sfeerimpressie brengt goed naar voren wat een fantastische dagen het waren....

Met trots kijken wij terug op een geslaagde derde editie van het Fraude Film Festival. Onderstaande sfeerimpressie brengt goed naar voren wat een fantastische dagen het waren. Bekijk nu hier het dagverslag van 13 en 14 oktober!


Deel dit op Facebook

afbeelding-peter-olsthoorn
18/10/16

Peter Olsthoorn winnaar Anti Fraude Award!

Op 13 oktober is de derde Anti Fraude Award uitgereikt aan onderzoeksjournalist Peter Olsthoorn. Han Fennema, CEO en voorzitter van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Gasunie...

Op 13 oktober is de derde Anti Fraude Award uitgereikt aan onderzoeksjournalist Peter Olsthoorn. Han Fennema, CEO en voorzitter van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Gasunie had de eer om de bronzen award uit te reiken. Uit een longlist van 17 inzendingen koos het Expert Comité drie genomineerden die kans maakten op de award. De genomineerden waren:

  • foodwatch NL
  • Dopingautoriteit/ Herman Ram
  • Peter Olsthoorn

Het Expert Comité heeft de award aan Peter Olsthoorn toegekend vanwege zijn vooruitstrevend working paper Big Data voor Fraudebestrijding. “Het working paper getuigt van goede research naar en visie op data-analyse voor fraudebestrijding. Peter Olsthoorn levert een uniek overzicht van samenwerkingsverbanden binnen de overheid op het gebied van big data.”

 


Deel dit op Facebook

jort-en-arthur
18/10/16

Bedankt!

Wat waren het twee fantastische festivaldagen! Met spraakmakende documentaires en vurige Q&A's kunnen we met trots terugkijken op de derde editie van het Fraude Film Festival....

Wat waren het twee fantastische festivaldagen! Met spraakmakende documentaires en vurige Q&A’s kunnen we met trots terugkijken op de derde editie van het Fraude Film Festival. Ontzettend bedankt iedereen die dit mede mogelijk heeft gemaakt! Houd de website en social media in de gaten voor de foto’s en filmpjes die zijn gemaakt. We zien jullie graag volgend jaar!


Deel dit op Facebook

lawful-but-awful
07/10/16

Belastingontwijking: meer dan binnen de lijnen blijven?

Het is een geruststellende gedachte: mijn zoontje van vier wordt later geen belastingontduiker. Nu al geeft hij duidelijk blijk de regels en (gedrags)lijnen te (h)erkennen....

Persoonlijke Blog Pepieta Kleemans, Manager Forensic Deloitte

Het is een geruststellende gedachte: mijn zoontje van vier wordt later geen belastingontduiker. Nu al geeft hij duidelijk blijk de regels en (gedrags)lijnen te (h)erkennen. Hij heeft net een kleurplaat gemaakt. Alles is keurig binnen de lijntjes ingekleurd. Gelukkig maar, want bewust buiten de lijntjes kleuren kan een indicatie geven van willens en wetens de regels overtreden. Opgerekt associeer ik dit, als (strafrecht)jurist, als belastingontduiking. Een laagdrempelige vergelijking die ik graag nader uitwerk.

Het is opvallend dat het opzoeken van grenzen en voortdurend onderhandelen over wat wel en niet mag een gedragscomponent is die we al vroeg leren. Zakelijk zeilen we scherp aan de wind om zo optimaal mogelijk te presteren. Financieel geeft dat een goede mix van risico’s en mogelijkheden. Vanuit compliance oogpunt gezien, is dat een natuur die niet altijd succesvol is gebleken. Ook financieel niet als de kosten van onderzoek, boete en herstel meewegen.

Belastingontduiking is het expres te weinig of geen belasting betalen door belastingplichtigen, waarbij de wet wordt overtreden. Bij belastingontwijking is de historische uitleg dat de belastingdruk door belastingplichtigen wordt verlaagd, waarbij binnen de grenzen van de wet wordt gebleven. In de afgelopen jaren is sinds de Griekse financiële crisis een discussie gaande over de grenzen van het té goed zoeken naar de mogelijkheden om belasting te ontwijken.

Grote internationale bedrijven opereren in vele jurisdicties met verschillende belastingwetten en –verdragen. Het optimaal inrichten van een belastingafdracht is een onderdeel van een (commerciële) plicht om de onderneming financieel zo gezond mogelijk te laten zijn. Overigens willen ook kleine en middelgrote organisaties het betalen van de belasting betalen minimaliseren. Een van de instrumenten kan zijn met taxplanning of het gebruik maken van de mogelijkheden in de bi-laterale belastingverdragen zo weinig mogelijk belasting te betalen, waarbij de grenzen van de wet (de ‘lijntjes’) worden opgezocht.

Dat (grensoverschrijdende) belastingontduiking strafbaar is, weten we inmiddels, maar hoe zit het dan met belastingontwijking waarbij over het algemeen geen wetten worden overtreden?

Nikos Passas waarschuwt in 2005 in zijn artikel “Lawful, but awful: ‘Legal Corporate Crimes’ al dat door te veel te focussen op wat formeel als illegaal of als crimineel gedrag wordt gezien, een meer serieuze dreiging voor de samenleving over het hoofd wordt gezien. Een informele dreiging die wordt veroorzaakt door het handelen van bedrijven dat weliswaar binnen de grenzen van de wet valt, maar grote negatieve sociale consequenties heeft. Hierdoor worden democratische processen en duurzame economische groei ondermijnd.

Passas voert aan dat zelfs als alle wetgeving in de wereld met de beste intenties is opgesteld, er een substantieel verschil zit in deze wetgeving en de standaarden in de wereldgemeenschap waardoor veel conflicten kunnen ontstaan. Ongelijkheden in juridische definities en rechtshandhaving stelt bedrijven in staat in andere jurisdicties te doen wat thuis verboden is zonder de wet te overtreden. De globalisering van markten en bedrijven heeft gezorgd voor gefragmenteerde wetgeving. Hoe meer een bedrijf groeit in een nieuw geografisch gebied, des te minder het onderhevig is aan controle, aansprakelijkheid en geconsolideerd toezicht, aldus Passas.

Hij ziet het handelen van deze bedrijven als legaal, maar wel als iets dat meer schade aanricht dan crimineel gedrag doet, waarbij te denken valt aan: financiële kosten, schade aan het milieu en ondermijning van het democratische systeem. Dit handelen is volgens Passas “Lawful, but awful,” omdat het zulke negatieve gevolgen heeft, waaronder belastingontwijking waarbij de echte kosten verborgen blijven, maar die worden afgewikkeld op de samenleving als geheel.

Over het algemeen worden geen wetten overtreden en daardoor is het vinden van een oplossing voor deze problematiek een uitdaging. Het antwoord van Passas hierop is dat er behoefte is aan transparantie, regulering, aansprakelijkheid en een cultuuromslag in onze hedendaagse samenleving.

Er is ook een andere kant aan dit onderwerp.

De landen waarbinnen deze bedrijven opereren, zowel ontwikkelingslanden als westerse economieën, lopen miljarden aan inkomsten mis door mazen in de internationale belastingregels. Zoals Professor mr. drs. J.L.M. Gribnau in zijn artikel ‘Fiscale ethiek in de boardroom’ aangeeft, zijn belastingen hierdoor ook een moreel verschijnsel.

“Wanneer het opportunistisch toepassen van rechtsregels er toe leidt dat volstrekt evident geen eerlijk deel aan de maatschappij wordt betaald, dan is legaal handelen in principe niet legitiem. Als er niet heel goede bijkomende redenen zijn, is fiscaal gedrag in bijzondere gevallen wel legaal, maar niet moreel verantwoord. (…)

Het gaat niet enkel om het bewandelen van de fiscaal voordeligste weg: men draagt volstrekt evident niet bij aan de financiële middelen die nodig zijn voor het in stand houden van vrijheid, de maatschappij en de markt.” 

Gaandeweg is in het optimaliseren van de belastingontwijking binnen de hoeveelheid aan regels het risico toegenomen om het maximaal toelaatbare te gaan opzoeken. Men is meer gedreven door het ontwijken dan een ethisch aanvaardbare belastingafdracht verdedigen in de huidige maatschappelijke beleving. Deze maatschappelijk beleving is door de crisis en de diverse schandalen gaan schuiven en (on)ethische belastingontwijking wordt ter discussie gesteld.

Zoals beschreven in een artikel van 14 mei 2016 in het Financieele Dagblad, is een duidelijke trend waarneembaar dat belastingontwijking moreel twijfelachtig is. Het ondermijnt de welvaartsstaat. Schrijver Michiel Goudswaard wijst op “een onderstroom die morele kwesties weer een veel belangrijkere plaats zal geven in ons nationale gesprek. Het gaat langzaam, veel langzamer dan na het grote demasqué tijdens de financiële crisis werd gehoopt en verwacht”. Hij ziet ook “steeds meer mensen die de vanzelfsprekendheden uit het economisch systeem dat ons zo veel welvaart heeft gebracht ter discussie stellen. Inclusief de houding dat alles mag, wat niet expliciet verboden is.”

Dit is niet altijd zo geweest. In de jaren ‘80 met het Engeland van Margaret Thatcher was er geen animo om tot een Europese winstbelasting te komen. Concurrentie tussen landen werd als goed voor de welvaart gezien. En dat is lang het kompas geweest waar op gevaren is.

De Britse regering heeft nu wel plannen aangekondigd voor een afschrikkingsregime met hoge boetes voor partijen die behulpzaam zijn bij het opzetten en uitvoeren van ontwijkingsconstructies, zoals fiscaal adviseurs, advocaten en accountants.

Ook de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft in haar plannen tegen belastingontwijking sancties voor adviseurs overwogen en meer transparantie voorgesteld.

Is het reëel dat er op korte termijn iets zal veranderen?
Zoals Goudswaard in zijn artikel aangeeft, gaat deze verandering langzaam, veel langzamer dan na de financiële crisis werd gehoopt en verwacht.

In het Europa van vandaag met Brexit en de groeiende nationalistische aandacht in veel landen is een gemeenschappelijk Europees fiscaal beleid immers nog ver weg.

De grote bedragen die in de belastingparadijzen staan zijn meestal in handen van Amerikaanse bedrijven die liquide middelen niet (kunnen) repatriëren naar Amerika, maar daar laten staan. Onder de Amerikaanse wetgeving is dat expliciet toegestaan. Om dit te wijzigen zal de Amerikaanse belastingwetgeving moeten worden aangepast, maar de politiek in Amerika kan daar niet tot overeenstemming komen.

Belastingen worden bij wet geheven en niet op basis van moraliteit. Als men het niet eens is met het gebruik van deze wetten, dan zou een optie zijn de wetten te wijzigen en niet de belastingbetalers aanspreken op hun gedrag.

In lijn hiermee is de stelling dat niet op voorhand is te zeggen dat ontwijking het economische systeem ontwricht. Veel van de fiscale planning wordt gefaciliteerd door overheden, omdat men belastingheffing als instrument gebruikt voor economisch beleid. De Amerikaanse overheid geeft die mogelijkheden echt bewust aan Amerikaanse bedrijven zodat zij op die manier goedkoper in het buitenland kunnen opereren. Ontwikkelingslanden geven ook fiscale voordelen (tax holidays) om op die manier buitenlandse investeringen aan te trekken.

Is dat ontwrichtend of eigenlijk verkapte subsidie? Deze lijn doortrekkend zouden we wellicht subsidies ook moeten afschaffen waar vanuit een macro economisch perspectief veel voor te zeggen valt.

The Price We Pay

Al deze problematiek komt aan de orde in de film “The Price We Pay”. De filmmakers stellen dat door belastingontwijking door een aantal grote bedrijven afbreuk wordt gedaan aan de fundering van de democratische staat. Door het gebruik van belastingparadijzen worden triljoenen dollars “offshore” geparkeerd en lopen overheden ieder jaar belastinginkomsten mis. De film stelt aan de kaak dat deze praktijken betwistbaar legaal zijn en zoekt het debat over de vraag of het moreel is.

Een quote uit de film is: “We are not accusing you being illegal, we are accusing you of being immoral” Deze quote van Margaret Hodge kun je ook dichter bij huis toepassen. Veel mensen doen aan fiscale planning, zoals het kopen van een huis tegen een zo hoog mogelijke hypotheek of het kopen van een hybride auto voor de lage bijtelling. Mensen en bedrijven met veel geld en internationale activiteiten hebben meer ontwijkingsmogelijkheden en die ongelijkheid voelt voor velen onterecht en moreel twijfelachtig.

Als de trend zich voortzet dat belastingontwijking moreel twijfelachtig is, zal er wellicht in de toekomst weer meer binnen de lijntjes worden gekleurd. Ten slotte is alleen een kleurplaat die netjes binnen de lijntjes ingekleurd is het bewaren waard, nietwaar?


Deel dit op Facebook

_mg_2010
06/10/16

Recensie Diederik Stapel – The price we pay (2014)

Tijdens het Fraude Film Festival 2015 hadden wij hem al te gast; voormalig Tilburgs hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel. In september 2011 kwam er een abrupt einde aan de wetenschappelijke loopbaan...

Tijdens het Fraude Film Festival 2015 hadden wij hem al te gast; voormalig Tilburgs hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel. In september 2011 kwam er een abrupt einde aan de wetenschappelijke loopbaan van Diederik Stapel toen bleek dat hij onderzoeksresultaten had aangepast en verzonnen.
Tijdens de voorgaande editie vertelde hij openhartig over deze periode en wat hem zo ver heeft doen komen. Dit jaar schrijft hij voor ons, als eerste gastrecent, een aantal filmrecensies. Benieuwd wat Diederik Stapel vindt van de documentaires die dit jaar vertoond worden? Deze week zijn filmrecensie van de documentaire The Price We Pay.

The Price We Pay (2014)
Harold Crooks
93 minuten

Als het niet al meer dan 150 jaar bestond, zou het marxisme alsnog — met gezwinde spoed — moeten worden uitgevonden. Dat is de donkere, onbewuste boodschap die boven deze film zweeft. Marx had gelijk. Het kapitalisme eet zijn eigen kinderen op en creëert daarmee zijn onvermijdelijke ondergang. De kloof tussen arm en rijk is op hetzelfde niveau als in de middeleeuwen, de macht van financiële goochelaars is ongekend, de wereldpolitiek wordt gestuurd door een klein groepje van tien, twintig supermachtige bedrijven (Apple, Google, Amazon, wat oliezoekers en de heren van Goldman Sachs). Dat kan niet goed gaan. Ooit spat de hele boel uit elkaar. Maar wanneer?

Wat is het toch zonde dat de communistische toepassingen van het marxisme die de wereld de vorige eeuw overspoelden zo slecht zijn uitgepakt en ‘gelijkheid’, ‘socialisme’, ‘herverdeling’, ‘rechtvaardigheid, en ‘solidariteit zo’n slechte klank hebben gegeven, want oh, oh, oh, wat zou het toch fijn zijn als mensen gewoon konden doen waar ze goed in waren en waar ze plezier in hadden, iedereen zo ongeveer hetzelfde verdiende en de overheid alle economische meerwaarde, op basis van democratisch goedgekeurde vijfjaren plannen, keurig herverdeelde.

Helaas. Voor Thatcher, Reagan en Lubbers cum suis waren ‘social change’ en ‘redistribution of wealth’ scheldwoorden. Vloeken in de privatiseringskerk. Deze wereldleiders raakten verliefd op de onzichtbare hand, zagen belasting toch vooral als een vorm van diefstal en vonden dat bankiers vooral hun goddeloze gang moesten kunnen gaan. ‘Revenue’, dat was hun toverwoord. Winst. Zodat bedrijven vooral konden blijven investeren. Dat is pas goed voor de economie. De rest was bijzaak.

De rest is geschiedenis.

Of zoals een van de tientallen talking heads het zegt in deze film, ‘We don’t have a welfare state anymore. We had thirty years of dismantling it.’ Werkloosheid, crisis, depressie, tweedeling, ellende. De wereld is op drift en dat is de schuld van de immorele, harteloze kerngedachte van Het Kapitalisme: eigenbelang eerst, altijd. Dat is de boodschap van deze intens sombere, deprimerende documentaire over de talloze schijnconstructies die grote multinationals gebruiken om op allerhande manieren belasting te kunnen ontduiken. Kapitalisme in al zijn eenvoud: niet omdat het moet/mag/hoort/goed is, maar omdat het kan. ‘What we do is not illegal. You should not call it tax evasion. I like to call it tax efficiency’. Panama. Cayman, Guernsey, Bahamas, Ierland, Nederland.

The Price We Pay voert een bonte stoet van filosofen, economen, historici en vooral (tot inkeer gekomen) ex-bankiers op om de extreem sombere boodschap te verkondigen dat het systeem in- en in-verrot is en dat het voorlopig (de komende decennia) niet goed komt, omdat de superrijken er garen bij spinnen en alle macht naar zich toe hebben getrokken. Kort en goed: we’re fucked.

Nee, dan kijk ik toch liever naar Bernardo Bertolucci’s meesterwerk uit 1976, Novecento. Net als The Price we Pay is Novecento een aanklacht tegen het ongebreideld, immoreel, armoede vermeerderend kapitalisme. Maar Novecento is meer dan een sombere waarschuwing. Novecento is hoopvol. Uiteindelijk overwint de menselijkheid en moeten de kapitalisten het veld ruimen. Ze worden letterlijk het dorp uit geduwd, de stad uit gesleurd. Wanneer dat is gebeurd, naaien de winnaars, de landarbeiders, hun rode overhemden, doeken en kleden aan elkaar. Zo ontstaat een grote rode vlag. Het is een krachtige symbool voor het begin van een nieuwe lente, een nieuw geluid, een nieuwe tijd. Primavera.

Misschien een goed idee.

 

Dit is een persoonlijke essay van Diederik Stapel; het weerspiegelt niet de mening van de Stichting Fraude Film Festival.


Deel dit op Facebook

FFF2015-134
29/09/16

Wie sleept dit jaar de Anti Fraude Award in de wacht?

De drie nominaties van de Anti Fraude Award 2016 zijn bekend. Uit de zeventien kanshebbers koos het Expert Comité drie nominaties die dit jaar kans maken op de Anti Fraude Award...

De drie nominaties van de Anti Fraude Award 2016 zijn bekend. Uit de zeventien kanshebbers koos het Expert Comité drie nominaties die dit jaar kans maken op de Anti Fraude Award. Dat zijn de onafhankelijke voedselwaakhond Foodwatch NL, onderzoeksjournalist Peter Olsthoorn en Herman Ram van de Nederlandse Doping Autoriteit.

De Anti Fraude Award is een blijk van waardering voor personen, organisaties of initiatieven, die zich hebben onderscheiden bij de bestrijding van fraude en een voorbeeld en inspiratie zijn voor anderen.

Het Expert Comité bestaat uit vijf deskundigen op het gebied van fraudebestrijding uit de publieke en private sector.  Bij de keuze liet het Expert Comité zich leiden door fraude in brede zin. Ook werd gekeken naar de behaalde resultaten en in hoeverre de kandidaat een breed publiek wist te bereiken en in beweging te krijgen. Het Expert Comité is van mening dat de drie genomineerden zonder enige twijfel aan deze criteria voldoen.  

Wie wordt de opvolger van Opgelicht?! en Transparency International NL? Dat weten we op 13 oktober. Dan wordt de winnaar bekend gemaakt tijdens het Fraude Film Festival in filmmuseum EYE te Amsterdam. De bronzen award  is wederom van de hand van de bekende kunstenaar Jeroen Spijker en symboliseert “oplettendheid”.


Deel dit op Facebook

terrorisme
22/09/16

Terrorismefinanciering: de zoektocht naar een speld in de hooiberg

We leven in een tijd waarin terrorisme dichtbij is. Onze buurlanden zijn het afgelopen jaar meerdere keren opgeschrikt door grof terroristisch geweld ...

Een blog van Adriaan van Dorp – Managing Director Security & Intelligence Management, ABN AMRO Bank. 

We leven in een tijd waarin terrorisme dichtbij is. Onze buurlanden zijn het afgelopen jaar meerdere keren opgeschrikt door grof terroristisch geweld en in ons eigen land is de substantiële dreiging in de afgelopen periode zichtbaar geworden, onder meer door het verscherpte toezicht rond Schiphol en de verhoogde inzet van beveiliging rondom evenementen. Alhoewel velen zich hier niet van bewust zullen zijn, staat de strijd tegen terrorisme ook hoog op de agenda van ABN AMRO.

Als één van de grootste financiële instellingen van Nederland hebben wij een maatschappelijke rol in het bestrijden en voorkomen van terrorisme. De wijze waarop we dat doen, ligt in het verlengde van onze core business, namelijk door de financiering van terrorisme aan te pakken.

Voor terrorisme is financiering nodig. De voorbereiding van een aanslag, een reis naar Syrië of Irak, het steunen van een organisatie met terroristische doeleinden: er wordt geld verplaatst van A naar B. Alhoewel alternatieve manieren bestaan (denk bijvoorbeeld aan Bitcoins en ondergronds bankieren), blijft het bankwezen een snelle, relatief eenvoudige en daardoor aantrekkelijke manier om financiering voor terrorisme te verplaatsen en te verkrijgen.

Mijn collega’s en ik zetten ons daarom dagelijks in om te voorkomen dat terrorisme gefinancierd wordt via onze diensten en producten. We checken de achtergronden van klanten, trainen onze medewerkers om opmerkelijk gedrag te herkennen, analyseren verschijningsvormen van terrorismefinanciering en, in het geval van een zogenaamde ongebruikelijke transactie, melden deze aan de overheid (de Financial Intelligence Unit, FIU).

De uitdaging waar wij mee te maken hebben, is om uit de duizenden zo niet miljoenen transacties die dagelijks via de bank worden gedaan, de afwijkende transacties te herkennen. Dat lijkt eenvoudig: geautomatiseerd filteren we afwijkende transactiepatronen, de zgn. ongebruikelijke transacties.

Maar de werkelijkheid is een stuk complexer:  de bedragen die gepaard gaan met terrorismefinanciering zijn relatief laag en hebben veelal een legale herkomst. Een uitreis of voorbereiding van een aanslag kan al worden gefinancierd met enkele honderden euro’s. Het is dan ook niet vreemd dat dergelijke activiteiten meer dan eens worden betaald uit “normale” inkomsten zoals salarissen, uitkeringen, giften van familie of de opbrengsten uit een legaal bedrijf. De daadwerkelijke aankopen worden gedaan via “alledaagse” transacties die niet zonder meer te onderscheiden zijn uit de enorme bulk van dagelijkse transacties.

Om een effectieve bijdrage te leveren zijn wij op zoek naar aanknopingspunten om die ene speld in de hooiberg van transacties te vinden. Ik ben ervan overtuigd dat die aanknopingspunten te ontsluiten zijn door over de grenzen van onze sector samen te werken, bijvoorbeeld met inlichtingen- en opsporingsinstanties. Als bank beschikken we simpelweg niet over de kennis van dadergroepen, maar hebben wel de financieel economische expertise om bijvoorbeeld geldstromen te duiden en te volgen.   Door gebruik te maken van elkaars kennis en expertise, elkaar te vertrouwen en echt kennis en informatie met elkaar te delen, binnen de grenzen van het toelaatbare, kunnen we vanuit gezamenlijkheid terrorismefinanciering inzichtelijk maken en daarmee ook vanuit de financiële sector effectief bijdragen aan een veiliger samenleving.


Deel dit op Facebook

interview-rob-otjens
14/09/16

Interview Rob Otjens

Rob Otjens is initiatiefnemer en secretaris van het Fraude Film Festival. Tijdens het Risk and Compliance Congres 2016 vertelt hij meer over het Fraude Film Festival, haar ontstaansgeschiedenis en het programma van dit jaar! Bekijk hieronder de video....

Rob Otjens is initiatiefnemer en secretaris van het Fraude Film Festival. Tijdens het Risk and Compliance Congres 2016 vertelt hij meer over het Fraude Film Festival, haar ontstaansgeschiedenis en het programma van dit jaar! Bekijk hieronder de video.


Deel dit op Facebook

fff_out-of-court-solutions_facebook_1200x628px_mettext
13/09/16

Een aantal redenen waarom een out of court solution (OCS) een goed idee is

Dit artikel hangt samen met de op het Fraude Film Festival getoonde documentaire over TeliaSonera, “The Uzbek affair (2012). ...

Een artikel op persoonlijke titel – Karen Jedema, werkzaam als adviseur beleid bij de FIOD.

Introductie

Dit artikel hangt samen met de op het Fraude Film Festival getoonde documentaire over TeliaSonera, “The Uzbek affair (2012). Het gepresenteerde onderzoek rond TeliaSonera raakt ook het bedrijf Vimpelcom, met welke het OM recent een transactie (out of court solution) is overeengekomen. Een Out of court solution  -in dit artikel verder genoemd als OCS – is een interessante afdoeningsmogelijkheid van strafrechtelijke onderzoeken voor het Openbaar Ministerie (OM). Hoewel het beleid van het OM is dagvaarden tenzij, heeft deze wijze van afdoening zich de afgelopen jaren meer manifest laten zien. En dat is niet zonder redenen.

Het begrip OCS

In strafrechtelijke onderzoeken kent het Openbaar Ministerie (OM) diverse wijzen van de afdoening van zaken. Het kan onder meer gaan om een voorwaardelijk sepot, een strafbeschikking of een taakstraf OM (TOM). Naast seponeren en vervolgen kan het OM “transigeren”. Transigeren – het komen tot een transactie – betekent volgens de wettekst “afkoop van strafvervolging en schikking voor de ontnemingsmaatregel “. De uitkomst komt in goed onderling overleg met betrokkenen tot stand. Het sluiten van een compromis zoals met een onderneming, is veelal sneller en qua gevoel ook bevredigender dan een tijdrovende, formele procedure. Belangrijk voor het treffen van een transactie is of een verdachte(n) volledig meewerkt en bewijs aanlevert. De uitkomst van een OCS en een schikking is voor betrokkene(n) minstens zo zwaar, en efficiënter en effectiever dan een formele uitspraak door de rechter.

Voordelen van de afdoeningsmogelijkheid van een OCS

De afgelopen jaren heeft het OM in de beoordeling van een aantal strafrechtelijke corruptie onderzoeken door bedrijven gebruik gemaakt van een OCS. Illustratief hierbij zijn Ballast Nedam, SBM, Rabobank (Libor), KPMG en – recentelijk – Vimpelcom. De in deze zaken getroffen schikkingen zijn financieel bepaald niet kinderachtig. Zo heeft Vimpelcom € 358 mln aan de Nederlandse staatskas afgedragen. De redenen voor het OM om tot een transactie met deze van corruptie verdachte bedrijven te komen zijn legitiem. Er zijn wezenlijke voordelen aan de route van een OCS, waardoor het OM effectiever kan zijn dan de rechter. Een onderneming kan wel voor de rechter worden gebracht, maar anders dan bij een natuurlijk persoon, zal er nooit iets kunnen zijn als een persoonlijk gevoelde sanctie. Denk aan (on)voorwaardelijke gevangenisstraffen of taakstraffen. Een onderneming stop je nu eenmaal niet in een cel. De rechter rest het opleggen van een – aan een maximum – gebonden boete. Een OCS biedt – naast een boete en ontneming van uit het frauduleuze gedrag verkregen winsten – ruimte voor aanvullende afspraken. Dit is niet wettelijk bepaald, maar het OM kan in het onderhandelingsproces voorwaardelijke eisen stellen om tot een transactie te komen. Denk daarbij aan afspraken rond het tegengaan van toekomstige corruptie, afspraken over compliance binnen een bedrijf en overige afspraken. Een voorbeeld van dit laatste is monitoring op de na te komen afspraken door het jaarlijks aangaan van gesprekken met het bestuur van een onderneming. Naast bovenstaande voordelen biedt OCS voor de justitiële keten aanzienlijke efficiency voordelen. Afdoening via een transactie bespaart inzet op capaciteit van zowel opsporingsdiensten, als officieren van justitie en de rechterlijke macht.

Voor beide partijen heeft een OCS de prettige bijkomstigheid dat er over de uitkomst van een strafrechtelijk onderzoek zekerheid bestaat. Een zich jarenlang voortslepend juridisch proces laat een uitkomst op zich wachten en is naast tijd kostbaar. Dit geldt ook voor de onderneming, die nadelen ervaart vanuit negatieve publiciteit en imagoschade, of direct financieel verlies door het niet kunnen verkrijgen van opdrachten. Belangrijk is ook dat het OM compensatie moet bieden voor de openbaarheid van een zitting: transparantie middels een zeer uitvoerig persbericht.

Transparantie via de media

Maatschappelijk is er veel aandacht voor het corrumperende gedrag van ondernemingen en natuurlijke personen daarbinnen. Het in toenemende mate gebruiken van OCS draagt bij aan een grotere transparantie over deze transacties en de hier aan ten grondslag liggende juridische tenlastelegging. Een mooi voorbeeld is de recentelijke schikking van het OM in de zaak Vimpelcom, waarbij het feitenrelaas uitgebreid is gepubliceerd. Hierin verduidelijkt het OM welke keuzes zijn gemaakt. Er wordt verantwoording afgelegd over de bewezen feiten – de “statement of facts” – en de inhoud van de op basis daarop afgesloten transactie. Dergelijke transparantie wordt toegejuicht.

Situaties waarin OCS minder/niet gepast is

Op de inzet van OCS is soms kritiek. Waarom wordt gang naar de rechter niet gemaakt en komen bedrijven weg met een financiële schikking? Daarmee wordt de pijn toch niet gevoeld? Zoals hierboven als is aangegeven beperkt een rechterlijke aanpak van een onderneming zich tot een (maximale) boete. Transacties bieden de mogelijkheid overige maatregelen te treffen. Het OM ziet hier de voordelen van. Dit ligt anders voor de vervolging van natuurlijke personen. Een weg via de rechter is hier doorgaans effectiever en vaak wettigen vergrijpen een langdurige gevangenisstraf.  Ook bij corruptie door een bedrijf geldt dat – als betrokkenheid van de leiding wettig en overtuigd kan worden bewezen – het vervolgen van natuurlijke personen belangrijk is. Dit komt tegemoet aan het gevoel in de samenleving en bij burgers dat “misdaad niet mag lonen”. Wel leert de praktijkervaring dat in deze gevallen een uitkomst via de rechter jarenlang op zich laat wachten.


Deel dit op Facebook

FFF2015-134
30/08/16

Longlist Anti Fraude Award 2016

De Longlist van de Anti Fraude Award 2016 is bekend! Deze fraudebestrijders en fraude-initiatieven maken dit jaar kans op (een nominatie voor) de Anti Fraude Award:...

De Longlist van de Anti Fraude Award 2016 is bekend! Deze fraudebestrijders en fraude-initiatieven maken dit jaar kans op (een nominatie voor) de Anti Fraude Award:

 

ECP/Marjolijn Bonthuis

Omdat het ECP,  zich sinds 2009 richt op een betrouwbare informatiesamenleving en zich inzet  om burgers, overheid en bedrijfsleven bewust te maken van het belang van digitale veiligheid. En met succes. Onlangs is adjunct Directeur Marjolijn Bonthuis door de internationale WiCS (Women in Cyber Security Foundation) gekozen als cybersecurity vrouw van het jaar 2016.

 

Stichting Opgelet op Internet

Omdat de Stichting Opgelet op Internet volledig wordt gerund door vrijwilligers en de website met 31.736 leden bijzonder succesvol is. Niet alleen worden regelmatig webshops offline gehaald, ook zoeken ze proactief de samenwerking met publieke en private partijen, waaronder bijv. Team High Tech Crime en het Landelijk meldpunt Internet Oplichting.

 

Antoine Deltour en Raphaël Halet

Omdat deze twee Franse klokkenluiders in 2011 geheime belastingdeals onthulden en vervolgens aangeklaagd en veroordeeld. Hun onthullingen, bekend als het  LuxLeaks-schandaal hebben tot diepgaande discussies geleidt; hun veroordeling tot grote publieke verontwaardiging.

 

Nationaal Cyber Security Centrum

Omdat het de missie van het NCSC is om bij te dragen aan het vergroten van de weerbaarheid van de Nederlandse samenleving in het digitale domein. Het NCSC deelt kennis en opgedane ervaring met publieke en private partijen. Binnen Nederland, maar ook Internationaal.

 

FIOD

Omdat de resultaten van het FIOD vorig jaar al hebben geleidt tot een AFA nominatie. Maar ook daarna volgden de successen zich in rap tempo op en zijn ze bijna wekelijks in het nieuws. Hun aanpak is zeer effectief, mede omdat het gericht is op het afpakken van vermogen.

 

Fraudehelpdesk

Omdat de Fraudehelpdesk een steeds groter publiek bereikt en daarmee actief bijdraagt aan een weerbare samenleving.  Op de website verschijnen bijna dagelijks nieuwe waarschuwingen tegen actuele fraudevormen. De Fraudehelpdesk is zeer bekend bij het grote publiek en de website wordt dan ook goed bezocht.

 

Peter Olsthoorn

Omdat deze onderzoeksjournalist een vooruitstrevend  working paper, t.w. Big Data voor fraudebestrijding,  heeft geschreven als achtergrondstudie voor het project big data, privacy en veiligheid. Het doel is om effectiever te kunnen optreden tegen fraude.

 

Opgelicht?! App

Omdat deze gratis app de weg naar het grote publiek heeft gevonden. De app bevat korte, bondige berichten met bijzonder informatieve waarschuwingen tegen actuele fraudevormen.

 

Stichting ICTU

Omdat hun landelijke aanpak “adreskwaliteit” veel fraudes in de keten helpt voorkomen. Ook werkt ICTU mee aan de ontwikkeling van het BSN-koppelregister  voor de inzet van private authenticatiemiddelen in het publieke domein. Daarnaast richten zij zich  ook op processen die helpen vooruit te kijken naar wat mogelijk op de keten afkomt, zoals een experiment met ‘datamining’ om nieuwe risicoprofielen en -indicatoren te ontdekken.”

 

Foodwatch NL

Omdat Foodwatch opkomt voor eerlijk en veilig voedsel. De eerste grote campagne “misleid” waarbij misleidende marketingtrucs werden onthuld werd een groot succes.

 

International Management Forum

Omdat het IMF bijdraagt aan de bestrijding van fraude door het ontwikkelen van een groot aantal opleidingen, masterclasses en cursussen op het gebied van cyber security.

 

Website en App van Bijzonder Strafrecht

Omdat de website en de gratis app dagelijks  de “lessons learned” publiceert op het gebied van financieel economisch strafrecht. En daarnaast ook op het gebied van anti-corruptie, crime-tech en faillissementsfraude.

 

Bas van Dorst/SmartProtect

Omdat hij SmartProtect heeft bedacht en ontwikkeld, een  nuttige (gratis) app  die je waarschuwt als je wordt opgelicht. Met dit idee werd hij samen met zijn team onlangs de terechte winnaar van de Startup Days Tilburg. Een bijzonder initiatief, gebaseerd op zijn eigen ervaring met internetfraude.

 

Stichting Anti Doping Autoriteit Nederland/Herman Ram

Omdat deze onafhankelijke organisatie al jaren een strijd voert voor een doping vrije sport. Herman Ram durft als boegbeeld van deze autoriteit duidelijk stelling te nemen tegen elke vorm van  dopingfraude.  De wijze waarop hij dit doet getuigt van veel durf en lef.

 

Betaalvereniging Nederland

Omdat een veilig en goed werkend betalingsverkeer van groot belang is voor de samenleving. Naast het doen van analyses en onderzoeken, draagt de Betaalvereniging NL succesvol bij aan het vergroten van de weerbaarheid van de burgers, o.a. met de campagne “hang op, klik weg en bel uw bank”.

 

Huis voor Klokkenluiders

Omdat dit initiatief sinds kort een vertrouwelijk platform biedt voor het melden van misstanden.  De organisatie is onafhankelijk en biedt met gratis advies en hulp, een lage drempel aan mensen die een werk gerelateerde  misstand willen melden.

 

Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit (CBV)

Omdat uit cijfers van het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit (CBV) jaar na jaar blijkt dat verzekeraars miljoenen euro besparen door een effectieve aanpak van fraude. Dat blijkt ook weer over de cijfers in 2015. In dat jaar  werden 10% meer fraudemeldingen ontvangen.


Deel dit op Facebook

Thema’s

Cybersecurity

Sluiten

Cybersecurity

Het misbruik van computers en hun mogelijkheden is zo oud als de machines zelf. In de vroege jaren van computermisbruik was de term hacking nog positief: een programma iets anders laten doen dan waarvoor het bestemd was. Inmiddels is cybercrime overal om ons heen aanwezig: van kaartjes niet krijgen na een betaling via Marktplaats, tot het afluisteren van apps tot het verspreiden van kwaadaardige software om internetbankieren te manipuleren. Cybercrime is criminaliteit met ICT als middel én doelwit. Wat deze vorm van criminaliteit zo venijnig maakt is dat er weinig sporen worden achtergelaten en dat er geen exacte plaats aan te duiden is waar de misdaad is gepleegd. Dit maakt onderzoek en veroordeling lastig. Een van de belangrijkste ontwikkelingen in cybercrime is de toename van illegale activiteiten gepleegd door overheden of hun gevolmachtigden. Het gevolg is een interactie tussen staat-privaat met een staatsmonopolie op criminele activiteiten aan de ene kant en onwetendheid van de particuliere criminele activiteiten aan de andere kant. Dit thema laat de schaduwkant van de toenemende digitalisering zien en toont hoe lucratief cybercriminelen omgaan met de mogelijkheden die het world wide web biedt.

Terrorisme
financiering

Sluiten

Terrorisme financiering

Met de bloedige aanslagen in Brussel (maart 2016) en Parijs (november 2015) nog vers in het geheugen, wordt de roep om een effectieve aanpak tegen terrorisme groter en groter. Al sinds het einde van de 20ste eeuw werken de politie- en inlichtingendiensten van verschillende landen samen om aanslagen te voorkomen. Onderdeel van deze ‘war on terror’ zijn de maatregelen die worden getroffen om het financieren van terroristische organisaties moeilijker te maken.
Sinds de aanslagen van 11 september 2001 in New York is de meldingsplicht van ongebruikelijke financiële transacties enorm aangescherpt en ook de implementatie van nationale en internationale regelgeving op het gebied van terrorismefinanciering heeft sinds 9/11 een vlucht genomen. Maar wat is terrorismefinanciering precies? En, nog belangrijker: hoe kan het worden voorkomen?
Criminelen zijn steeds beter in staat financiële instellingen te misbruiken om crimineel geld wit te wassen. Op deze manier hebben terroristen de mogelijkheid het financieel stelsel te gebruiken om terroristische activiteiten te financieren. Terrorismefinanciering is in feite een verzamelnaam voor verschillende handelingen, die uiteindelijk tot doel hebben om terroristische activiteiten in materiële zin mogelijk te maken. In tegenstelling tot het fenomeen witwassen is in het geval van terrorismefinanciering de herkomst van het geld niet zo zeer het probleem, maar gaat het om het doel waar het geld voor wordt gebruikt en door wie het wordt gebruikt.
Het topic terrorismefinanciering staat meer dan ooit onder de aandacht van overheden en bestuurders. Dit thema neemt je daarom mee in de duistere wereld van ondergronds bankieren en informele geldtransfernetwerken.

terrorisme
22/09/16

Terrorismefinanciering: de zoektocht naar een speld in de hooiberg

We leven in een tijd waarin terrorisme dichtbij is. Onze buurlanden zijn het afgelopen jaar meerdere keren opgeschrikt door grof terroristisch geweld ...

Een blog van Adriaan van Dorp – Managing Director Security & Intelligence Management, ABN AMRO Bank. 

We leven in een tijd waarin terrorisme dichtbij is. Onze buurlanden zijn het afgelopen jaar meerdere keren opgeschrikt door grof terroristisch geweld en in ons eigen land is de substantiële dreiging in de afgelopen periode zichtbaar geworden, onder meer door het verscherpte toezicht rond Schiphol en de verhoogde inzet van beveiliging rondom evenementen. Alhoewel velen zich hier niet van bewust zullen zijn, staat de strijd tegen terrorisme ook hoog op de agenda van ABN AMRO.

Als één van de grootste financiële instellingen van Nederland hebben wij een maatschappelijke rol in het bestrijden en voorkomen van terrorisme. De wijze waarop we dat doen, ligt in het verlengde van onze core business, namelijk door de financiering van terrorisme aan te pakken.

Voor terrorisme is financiering nodig. De voorbereiding van een aanslag, een reis naar Syrië of Irak, het steunen van een organisatie met terroristische doeleinden: er wordt geld verplaatst van A naar B. Alhoewel alternatieve manieren bestaan (denk bijvoorbeeld aan Bitcoins en ondergronds bankieren), blijft het bankwezen een snelle, relatief eenvoudige en daardoor aantrekkelijke manier om financiering voor terrorisme te verplaatsen en te verkrijgen.

Mijn collega’s en ik zetten ons daarom dagelijks in om te voorkomen dat terrorisme gefinancierd wordt via onze diensten en producten. We checken de achtergronden van klanten, trainen onze medewerkers om opmerkelijk gedrag te herkennen, analyseren verschijningsvormen van terrorismefinanciering en, in het geval van een zogenaamde ongebruikelijke transactie, melden deze aan de overheid (de Financial Intelligence Unit, FIU).

De uitdaging waar wij mee te maken hebben, is om uit de duizenden zo niet miljoenen transacties die dagelijks via de bank worden gedaan, de afwijkende transacties te herkennen. Dat lijkt eenvoudig: geautomatiseerd filteren we afwijkende transactiepatronen, de zgn. ongebruikelijke transacties.

Maar de werkelijkheid is een stuk complexer:  de bedragen die gepaard gaan met terrorismefinanciering zijn relatief laag en hebben veelal een legale herkomst. Een uitreis of voorbereiding van een aanslag kan al worden gefinancierd met enkele honderden euro’s. Het is dan ook niet vreemd dat dergelijke activiteiten meer dan eens worden betaald uit “normale” inkomsten zoals salarissen, uitkeringen, giften van familie of de opbrengsten uit een legaal bedrijf. De daadwerkelijke aankopen worden gedaan via “alledaagse” transacties die niet zonder meer te onderscheiden zijn uit de enorme bulk van dagelijkse transacties.

Om een effectieve bijdrage te leveren zijn wij op zoek naar aanknopingspunten om die ene speld in de hooiberg van transacties te vinden. Ik ben ervan overtuigd dat die aanknopingspunten te ontsluiten zijn door over de grenzen van onze sector samen te werken, bijvoorbeeld met inlichtingen- en opsporingsinstanties. Als bank beschikken we simpelweg niet over de kennis van dadergroepen, maar hebben wel de financieel economische expertise om bijvoorbeeld geldstromen te duiden en te volgen.   Door gebruik te maken van elkaars kennis en expertise, elkaar te vertrouwen en echt kennis en informatie met elkaar te delen, binnen de grenzen van het toelaatbare, kunnen we vanuit gezamenlijkheid terrorismefinanciering inzichtelijk maken en daarmee ook vanuit de financiële sector effectief bijdragen aan een veiliger samenleving.


Deel dit op Facebook

Eerlijk eten

Sluiten

Eerlijk eten

Food is good. Maar wat zit er eigenlijk in ons eten? En waar komt ons eten vandaan? Het wordt voor de consument de laatste jaren steeds moeilijker om te weten wat je eet. Onder andere door de grote transporten en het niet transparant zijn over bewerkingen bestaan er zelfs risico’s voor de volksgezondheid.
Hoewel er veel maatregelen zijn genomen, is de voedselindustrie steeds kwetsbaarder voor ongelukken en fraude. Hierdoor wordt het vertrouwen van de consument in producenten, verwerkers, verkopers en overheden aangetast. Ook leidt voedselfraude tot enorme economische schade: de schade voor de wereldwijde voedselindustrie wordt geschat op 30 tot 40 miljard dollar per jaar. Een andere keerzijde van de medaille is dat criminele organisaties miljoenen verdienen aan fraude met voedsel. De opbrengsten uit fraude met voedsel zijn groter dan de winst die wordt gehaald uit drugshandel.
De laatste jaren zijn er verschillende fraude incidenten met voedsel geweest in Nederland en de EU, zoals de paardenvleesaffaire, olie niet afkomstig van olijven aangemerkt als olijfolie, wantoestanden in slachthuizen en fraude met biologische eieren en beter-leven-vlees. Nog steeds zijn er signalen dat fraude in de voedselindustrie toeneemt. Reden? Misdaad is te lonend: de pakkans is laag door de geringe controles en als fraudeurs gepakt worden zijn de straffen en boetes laag. Kortom: Weet jij nog wat je eet?

safraan
23/08/16

Geloof jij wat je eet?

Stel, je koopt saffraan. Een dure specerij. Dan ga je er van uit dat het werkelijk saffraan is. Want als consument vertrouw je erop dat je krijgt waar je voor betaalt. Toch is ons voedsel niet altijd wat het lijkt....

Een persoonlijk blog van Karen Gussow, rechercheur bij de Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de NVWA.

 Stel, je koopt saffraan. Een dure specerij. Dan ga je er van uit dat het werkelijk saffraan is. Want als consument vertrouw je erop dat je krijgt waar je voor betaalt. Toch is ons voedsel niet altijd wat het lijkt. Zo staat saffraan in een wereldwijde top tien lijst van voedsel dat lang niet altijd authentiek is. De draadjes horen van de stamper van de crocus sativus te komen, maar er worden ook andere delen of zelfs heel andere planten gebruikt. En dat is oneerlijk. Regelrechte fraude zelfs.

Onzichtbaar

Aan een losse appel kun je zien of hij rot is. Bij voorverpakte, ‘eetrijpe’ vruchten wordt dat al moeilijker. Maar of er een verboden gewasbeschermingsmiddel is gebruikt, waar nog een restje van is achtergebleven, is niet waar te nemen. Bij veel voedselproducten is het voor de doorsnee consument gewoon onmogelijk om te zien of te controleren of het om een veilig en eerlijk product gaat. Neem nou het paardenvlees in plaats van het beloofde rundvlees in diepvrieslasagne en Zweedse balletjes. Of de vrije-uitloopeieren die in werkelijkheid gewone scharreleieren bleken te zijn. Twee fraudezaken waar mijn werkgever, de NVWA, de afgelopen jaren veel tijd aan heeft besteed.

Maar er wordt met veel meer voedsel gesjoemeld. Liegen over de herkomst of de soort vis, verkoop van verrotte kaas, inferieure snippers vlees verwerken in gehakt en worst. We weten dat er heel wat wordt gemixt, toegevoegd, nagemaakt en onterecht ‘langer houdbaar’ gemaakt. Het zijn allemaal manieren om fraude met voedsel te verdoezelen om zo de winst van de fraudeur te maximaliseren.

Veilig of oneerlijk?

Voedselfraude is van alle tijden, wordt vaak gezegd. Betekent dat dat we het maar moeten accepteren? Dat het normaal is? Het is in ieder geval niet altijd zonder gezondheidsrisico. Sommige stukken vlees zijn gewoon niet meer geschikt om op te eten. Voedselgrondstoffen kunnen beschadigd, vervuild of besmet zijn en toch gewoon worden gebruikt. Allerlei schadelijke stofjes, bacteriën en virussen kunnen zich zo ongezien verschuilen in ons voedsel. Als we (acuut) ziek kunnen worden van voedsel, dan moet het zo snel mogelijk uit de schappen worden gehaald. En ook dan kan fraude roet in het eten gooien. Fraude frustreert de ‘traceerbaarheid’: een belangrijke pijler in ons systeem van voedselveiligheid. Want als rund voor lam, paard voor rund en schar voor schol wordt verkocht, wie weet dan nog waar het allemaal vandaan is gekomen? En waar het nog meer terecht is gekomen? Voedselveiligheid ligt dus vaak in het verlengde van eerlijkheid.

Gevaarlijke praktijken

Ach, zal menigeen denken, van het meeste ga je niet dood. Sterfgevallen als gevolg van voedselfraude zijn in Nederland gelukkig zeldzaam. In andere landen helaas niet. Zo stierven bijvoorbeeld in China zes baby’s nadat fraudeurs het giftige melamine aan babymelkpoeder hadden toegevoegd om de babyvoeding van een dure kwaliteit te laten lijken. In China ontstond daarna heel veel vraag naar betrouwbaar babymelkpoeder van Nederlandse makelij. Vorig jaar hebben we vier mannen gearresteerd die dáár weer een gevaarlijke handel mee waren begonnen: ze vervalsten etiketten van de babymelkpoeder om te doen voorkomen alsof het geschikt was voor baby’s met een koemelkallergie. Als baby’s met een allergie deze melk zouden drinken, kunnen ze een ernstige allergische reactie krijgen. In Engeland overleed twee jaar geleden een jonge man met een pinda-allergie, omdat pindameel werd verkocht als – duurder – amandelmeel.

Iedereen is het er mee eens dat dergelijke fraude aangepakt moet worden. Maar wat nou als de fraude geen risico voor de voedselveiligheid oplevert? Als het vooral misleiding is? Als je te veel betaalt voor een rundvleesslaatje waar bijna geen rundvlees inzit? Of als dat stukje biologisch vlees helemaal niet biologisch is?

We moeten vertrouwen hebben! Maar in wie?

Consumenten zijn voor eerlijk en veilig eten afhankelijk van de goede bedoelingen van bedrijven. Sterker nog, bedrijven zijn daar wettelijk – volgens de Europese General Food Law – verantwoordelijk voor. Het idee dat bedrijven soms best ver gaan om economisch het onderste uit de kan te halen is eng. En dan hoop je dat er een toezichthouder is die goed in de gaten houdt welke bedrijven over de schreef gaan. Helaas is overheidscapaciteit schaars, zeker in vergelijking met het enorme volume internationale voedselstromen dat verhandeld wordt. Wat ik persoonlijk fascinerend vind is de combinatie tussen onzichtbaarheid van fraude met voedsel, en die afhankelijkheid van levensmiddelenbedrijven. Zijn zij voldoende in staat om hun verantwoordelijkheid te nemen, als toch bijna niemand ziet wat ze doen?

Wat kunnen overheid, bedrijfsleven en consumenten doen om elkaar scherp te houden? En hoe draagt de wetenschap haar steentje bij in de bestrijding van fraude met voedsel? Discussieer op het Fraude Film Festival mee over de eerlijkheid van ons voedsel. Wat vind jij belangrijk?


Deel dit op Facebook

Sport en corruptie (Matchfixing)

Sluiten

Sport en corruptie (Matchfixing)

Gam(bl)e, set, match? Matchfixing, oftewel wedstrijdvervalsing, is een fenomeen waarbij betrokkenen in de sport worden omgekocht om op deze wijze financieel of sportief winst te behalen. Het omkopen van sporters is een eeuwenoud fenomeen dat al teruggaat tot de Olympische spelen in de Klassieke Oudheid: zelfs bij het wagenrennen was er sprake van matchfixing.
De laatste jaren komen er steeds meer verhalen boven tafel over matchfixing. Onder andere de tennissport wordt in verband gebracht met het manipuleren van wedstrijden, maar vaak is de voetbalwereld het onderwerp van gesprek. Zo kwam een aantal jaren geleden een van de grootste schandalen ter wereld aan het licht in Italië. Het bleek dat onder andere AC Milan, Lazio en Juventus betrokken waren bij criminele activiteiten. De lijntjes tussen grote voetbalclubs, scheidsrechters en zelfs politici bleken erg kort. En ook in NL kwam de KNVB met schokkend nieuws: er zou in 2009 sprake zijn geweest van matchfixing tussen FC Utrecht en Willem II.
Deze voorbeelden zijn waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg. Om het vertrouwen in de sportwereld te behouden zijn integriteit, een eerlijk wedstrijdverloop en onzekerheid over de uitkomst van wedstrijden van groot belang. Matchfixing is echter sterk in opkomst: steeds vaker richten malafide organisaties zich op de sporter om hun doel te bereiken. Met name beïnvloedbare (jonge, nog niet doorgebroken) sporters zijn een makkelijk doelwit.
Het probleem van matchfixing kan alleen worden aangepakt als betrokken partijen beter samenwerken en informatie wordt samengebracht. Matchfixing zorgt ervoor dat niet alleen sporters, maar ook de sport in gevaar is. De wereld van ‘fair play’ raakt verstrengeld in een web van omkoping en criminele figuren. Zou jij de gok wagen?

Identiteitsfraude

Sluiten

Identiteitsfraude

Je ontvangt boze berichten van mensen, omdat je ze via marktplaats zou hebben opgelicht, je staat onder een ander adres ingeschreven bij de gemeente, er staan leningen, creditcards en rekeningen op je naam zonder dat je het weet, of je contacten ontvangen e-mails van je die je zelf niet hebt verzonden: stuk voor stuk signalen die er op kunnen wijzen dat je het slachtoffer bent geworden van identiteitsfraude.
Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 20 Nederlanders ooit te maken heeft gehad met deze vorm van fraude. De verwachting is dat identiteitsfraude in de toekomst een nog groter probleem gaat worden, mede door de ontwikkelingen in de digitale wereld. De schade die identiteitsfraude met zich meebrengt is de afgelopen tijd verdrievoudigd. Was het gemiddelde schadebedrag bij identiteitsfraude in 2015 nog 3800 euro, inmiddels is dat bedrag opgelopen tot 10.000 euro. Opvallend is dat slachtoffers van identiteitsfraude nauwelijks aangifte doen bij de politie.
Door de toegenomen digitalisering ontstaan er voor criminelen meer en meer mogelijkheden om misbruik te maken van valse of gestolen persoonsgegevens. Een kenmerk van digitale criminaliteit is dat het zich niet laat beperken tot landsgrenzen. Hierdoor krijgen identiteitsfraudeurs makkelijk toegang tot miljoenen potentiele slachtoffers. Vond identiteitsfraude in het verleden nog plaats door ‘dumpster diving’, waarbij men letterlijk het afval doorspitte om bonnetjes, afschriften en andere persoonlijke gegevens te bemachtigen, tegenwoordig maken fraudeurs bijna uitsluitend nog gebruik van digitale middelen om persoonsgegevens van derden te bemachtigen.
Hoewel bijna iedereen inmiddels bekend is met het fenomeen identiteitsfraude blijkt dat slechts een klein percentage zich bewust is van de risico’s die men zelf loopt. Dit thema brengt daar wellicht verandering in. Was het in de 19e eeuw nog voldoende om te zeggen wie je bent, volstond je in de 20e eeuw nog met te laten zien wie je bent, in de 21e eeuw moet je bewijzen wie je bent…

pikachu_original_by_kingkobra8714-d6v7ny0
16/08/16

Wat hebben Pokemon Go en identiteitsfraude met elkaar te maken?

“Als je gaat hardlopen, wil je dan even mijn iPhone met je meenemen?” PokemonGo is niet meer weg te denken uit het hoofd van mijn zoon...

Een persoonlijk blog van Onno de Vrij – Head of Risk and Fraud, SAS Nederland 

“Als je gaat hardlopen, wil je dan even mijn iPhone met je meenemen?” PokemonGo is niet meer weg te denken uit het hoofd van mijn zoon. Hoe meer meters worden gelopen, hoe meer ‘punten’ het oplevert. Punten leveren eieren op en eieren worden Pokemons waarmee je gevechten kunt winnen. Het feit dat iemand anders met zijn iPhone loopt een eerste vorm van identiteitsfraude is, komt niet bij hem op. En ook niet toen hij zich in zijn Apple ID als Amerikaan wilde voordoen omdat PokemonGo destijds nog niet officieel uit was in Nederland.

Identiteitsfraude in deze vorm lijkt relatief onschuldig en schaadt niemand direct, maar het thema identiteitsfraude kost onze samenleving miljarden en kan voor iemand persoonlijk desastreuze gevolgen hebben.

Met een gestolen identiteit kun je als iemand anders online winkelen, een telefoonabonnement afsluiten, een huis huren of zaken doen met de overheid. Als slachtoffer merk je dit pas als het veel te laat is.

En ook hier geldt natuurlijk weer niet een ‘one size fits all’. Als gemene deler gaat het er natuurlijk om je anders – of als iemand anders – voor te doen en daar voordeel uit te halen. Vaak als onderdeel van een andere, grotere fraude. Denk dan aan witwaspraktijken, onterechte toeslagen, illegale arbeid en mensensmokkel.

Geen one size fits all dus, maar wat wel geldt is dat er altijd – digitale – sporen worden achtergelaten. En door digitaal spoorzoeken met de juiste technologie kunnen we dan patronen herkennen die afwijken van historisch of verwacht gedrag en kunnen we bijvoorbeeld witwastransacties onderscheppen.

Een andere vorm van identiteitsfraude betreft het bewust versluieren van de eigen identiteit, om de betrokkenheid in een onderneming te verbergen. Met dezelfde data analyse technieken kunnen we relaties ontdekken die op het eerste oog verborgen zijn en de UBO (de echte eigenaar) boven water krijgen. De mogelijkheden lijken eindeloos, mits de regels van de privacy niet worden getreden…

Een nieuwe identiteit vinden is helemaal niet zo moeilijk. Haal een brievenbus leeg, steel een laptop, doe een babbeltruc, stuur een phishingmail, hack een databestand. Het is zo gebeurd.

En soms geven we onze identiteitsgegevens gewoon zelf weg. Om PokemonGo te mogen spelen moet je toegang geven tot veel persoonlijke telefoongegevens. En geef je toestemming om jouw data verder te gebruiken. Nu zal Pikachu daar misschien niet zo veel mee doen, maar wat als dit in handen komt van Charizard of Snorlax?

PokemonGo, ik vind het fascinerend. Wat mij – na herhaaldelijk aandringen – niet is gelukt, lukt die kleine figuurtjes wel: Mijn zoon komt van de bank af en maakt tegenwoordig regelmatig een flinke wandeling door de buurt. En dat weegt misschien wel op tegen het weggeven van een klein stukje identiteit…

 

Onno de Vrij

Head of Risk & Fraud

SAS Nederland

Onno.deVrij@sas.com


Deel dit op Facebook

Verzekeringsfraude

Sluiten

Verzekeringsfraude

Een duur horloge dat zogenaamd is gestolen op vakantie, bestaande autoschade die pas wordt opgegeven na een aanrijding of het claimen van nét wat meer gestolen spullen na een inbraak: allemaal voorbeelden van verzekeringsfraude. Een vorm van fraude die volgens het Verbond van Verzekeraars elk jaar met een paar procent toeneemt. Door de toenemende digitalisering is het steeds makkelijker om te sjoemelen met verzekeringen. Denk bijvoorbeeld aan apps waarmee je zelf schade kunt melden en het bewijsmateriaal digitaal kunt bewerken. Er bestond al een boeteregeling voor grote verzekeringsfraude, waarbij het gaat om bedragen van tienduizenden euro’s. Meer recent is er een maatregel in het leven geroepen die verzekeraars in staat stelt mensen te beboeten die op kleine schaal frauderen: de zogenaamde gelegenheidsfraudeurs. Door de frauderende gelegenheidsklanten een bedrag van 532 in rekening te brengen moet onder andere voorkomen worden dat de ‘nette’ klanten jaarlijks teveel premie betalen. Zij zijn immers degene die opdraaien voor de kosten. De achterliggende gedachte van de maatregel is dat misdaad niet mag lonen en het Verbond hoopt op deze manier potentiele fraudeurs af te schrikken. Denk de volgende keer dus maar  goed na of je je kapot gevallen Iphone claimt bij de verzekering net voor de release van de nieuwste Iphone. Dat grapje kan je zo maar eens duur komen te staan..

Out of court solutions

Sluiten

Out of court solutions

Een out of court solution, beter bekend als een transactie, is een interessante afdoeningsmogelijkheid van strafrechtelijke onderzoeken voor het OM. Hoewel het beleid van het OM is dagvaarden tenzij, wordt deze afdoeningsmogelijkheid de laatste jaren steeds vaker gebruikt. Voorbeelden van strafrechtelijke corruptie onderzoeken waarin een out of court solution is toegepast zijn o.a. Rabobank (Libor), KPMG, Ballast Nedam en SBM. Tot een transactie komen betekent volgens het wetboek ‘afkoop van strafvervolging en schikking voor de ondernemersregel’. Dus in plaats van de cel in te moeten, wordt er als alternatieve straf een financiële schikking getroffen met de gedaagde partij. Een van de bekendste out of court solutions die Nederland kent is de schikking in de zaak VimpelCom. Dit corruptieschandaal gaat met een afkoopsom van 358 miljoen euro de boeken in als de grootste schikking ooit getroffen in Nederland. Door jarenlange omkoping wist VimpelCom een dominante positie op de telecommarkt in Oezbekistan te verkrijgen. De geldstromen liepen via een brievenbusfirma op Gibraltar. In plaats van het uitzitten van een gevangenisstraf werd er in deze zaak een schikking getroffen. Een out of court solution biedt een aantal voordelen, waaronder het besparen op inzet binnen de justitiële keten en de zekerheid over de uitkomst van het strafrechtelijk onderzoek. Anderzijds  is er ook kritiek op het de inzet van een out of court solution: door het treffen van een schikking zouden bedrijven de pijn minder voelen. Welke mening ben jij toebedeeld? Doet de out of court solution in de zaak VimpelCom recht aan de ernst van de feiten?

fff_out-of-court-solutions_facebook_1200x628px_mettext
13/09/16

Een aantal redenen waarom een out of court solution (OCS) een goed idee is

Dit artikel hangt samen met de op het Fraude Film Festival getoonde documentaire over TeliaSonera, “The Uzbek affair (2012). ...

Een artikel op persoonlijke titel – Karen Jedema, werkzaam als adviseur beleid bij de FIOD.

Introductie

Dit artikel hangt samen met de op het Fraude Film Festival getoonde documentaire over TeliaSonera, “The Uzbek affair (2012). Het gepresenteerde onderzoek rond TeliaSonera raakt ook het bedrijf Vimpelcom, met welke het OM recent een transactie (out of court solution) is overeengekomen. Een Out of court solution  -in dit artikel verder genoemd als OCS – is een interessante afdoeningsmogelijkheid van strafrechtelijke onderzoeken voor het Openbaar Ministerie (OM). Hoewel het beleid van het OM is dagvaarden tenzij, heeft deze wijze van afdoening zich de afgelopen jaren meer manifest laten zien. En dat is niet zonder redenen.

Het begrip OCS

In strafrechtelijke onderzoeken kent het Openbaar Ministerie (OM) diverse wijzen van de afdoening van zaken. Het kan onder meer gaan om een voorwaardelijk sepot, een strafbeschikking of een taakstraf OM (TOM). Naast seponeren en vervolgen kan het OM “transigeren”. Transigeren – het komen tot een transactie – betekent volgens de wettekst “afkoop van strafvervolging en schikking voor de ontnemingsmaatregel “. De uitkomst komt in goed onderling overleg met betrokkenen tot stand. Het sluiten van een compromis zoals met een onderneming, is veelal sneller en qua gevoel ook bevredigender dan een tijdrovende, formele procedure. Belangrijk voor het treffen van een transactie is of een verdachte(n) volledig meewerkt en bewijs aanlevert. De uitkomst van een OCS en een schikking is voor betrokkene(n) minstens zo zwaar, en efficiënter en effectiever dan een formele uitspraak door de rechter.

Voordelen van de afdoeningsmogelijkheid van een OCS

De afgelopen jaren heeft het OM in de beoordeling van een aantal strafrechtelijke corruptie onderzoeken door bedrijven gebruik gemaakt van een OCS. Illustratief hierbij zijn Ballast Nedam, SBM, Rabobank (Libor), KPMG en – recentelijk – Vimpelcom. De in deze zaken getroffen schikkingen zijn financieel bepaald niet kinderachtig. Zo heeft Vimpelcom € 358 mln aan de Nederlandse staatskas afgedragen. De redenen voor het OM om tot een transactie met deze van corruptie verdachte bedrijven te komen zijn legitiem. Er zijn wezenlijke voordelen aan de route van een OCS, waardoor het OM effectiever kan zijn dan de rechter. Een onderneming kan wel voor de rechter worden gebracht, maar anders dan bij een natuurlijk persoon, zal er nooit iets kunnen zijn als een persoonlijk gevoelde sanctie. Denk aan (on)voorwaardelijke gevangenisstraffen of taakstraffen. Een onderneming stop je nu eenmaal niet in een cel. De rechter rest het opleggen van een – aan een maximum – gebonden boete. Een OCS biedt – naast een boete en ontneming van uit het frauduleuze gedrag verkregen winsten – ruimte voor aanvullende afspraken. Dit is niet wettelijk bepaald, maar het OM kan in het onderhandelingsproces voorwaardelijke eisen stellen om tot een transactie te komen. Denk daarbij aan afspraken rond het tegengaan van toekomstige corruptie, afspraken over compliance binnen een bedrijf en overige afspraken. Een voorbeeld van dit laatste is monitoring op de na te komen afspraken door het jaarlijks aangaan van gesprekken met het bestuur van een onderneming. Naast bovenstaande voordelen biedt OCS voor de justitiële keten aanzienlijke efficiency voordelen. Afdoening via een transactie bespaart inzet op capaciteit van zowel opsporingsdiensten, als officieren van justitie en de rechterlijke macht.

Voor beide partijen heeft een OCS de prettige bijkomstigheid dat er over de uitkomst van een strafrechtelijk onderzoek zekerheid bestaat. Een zich jarenlang voortslepend juridisch proces laat een uitkomst op zich wachten en is naast tijd kostbaar. Dit geldt ook voor de onderneming, die nadelen ervaart vanuit negatieve publiciteit en imagoschade, of direct financieel verlies door het niet kunnen verkrijgen van opdrachten. Belangrijk is ook dat het OM compensatie moet bieden voor de openbaarheid van een zitting: transparantie middels een zeer uitvoerig persbericht.

Transparantie via de media

Maatschappelijk is er veel aandacht voor het corrumperende gedrag van ondernemingen en natuurlijke personen daarbinnen. Het in toenemende mate gebruiken van OCS draagt bij aan een grotere transparantie over deze transacties en de hier aan ten grondslag liggende juridische tenlastelegging. Een mooi voorbeeld is de recentelijke schikking van het OM in de zaak Vimpelcom, waarbij het feitenrelaas uitgebreid is gepubliceerd. Hierin verduidelijkt het OM welke keuzes zijn gemaakt. Er wordt verantwoording afgelegd over de bewezen feiten – de “statement of facts” – en de inhoud van de op basis daarop afgesloten transactie. Dergelijke transparantie wordt toegejuicht.

Situaties waarin OCS minder/niet gepast is

Op de inzet van OCS is soms kritiek. Waarom wordt gang naar de rechter niet gemaakt en komen bedrijven weg met een financiële schikking? Daarmee wordt de pijn toch niet gevoeld? Zoals hierboven als is aangegeven beperkt een rechterlijke aanpak van een onderneming zich tot een (maximale) boete. Transacties bieden de mogelijkheid overige maatregelen te treffen. Het OM ziet hier de voordelen van. Dit ligt anders voor de vervolging van natuurlijke personen. Een weg via de rechter is hier doorgaans effectiever en vaak wettigen vergrijpen een langdurige gevangenisstraf.  Ook bij corruptie door een bedrijf geldt dat – als betrokkenheid van de leiding wettig en overtuigd kan worden bewezen – het vervolgen van natuurlijke personen belangrijk is. Dit komt tegemoet aan het gevoel in de samenleving en bij burgers dat “misdaad niet mag lonen”. Wel leert de praktijkervaring dat in deze gevallen een uitkomst via de rechter jarenlang op zich laat wachten.


Deel dit op Facebook

Lawful but awful

Sluiten

Lawful but awful

Belastingontwijking is legaal, maar tegelijkertijd ook moreel verwerpelijk. En ook de pakketten met honderden krakkemikkige hypotheken, die door banken in de aanloop naar de crisis verkocht werden als eersteklas financiële producten, waren weliswaar legaal, maar bij de morele juistheid kunnen vraagtekens worden gezet.
Het spanningsveld tussen cultureel bepaalde ambities en de (legale) middelen om die ambities waar te maken werd al in de vorige eeuw bestudeerd door de Amerikaanse socioloog Robert Merton. Rijk worden staat volgens hem voor veel mensen gelijk aan succesvol zijn. Dit bereiken is dan ook een belangrijke ambitie voor een groot deel van de bevolking. Wanneer je echter geen economisch meesterbrein, loterijwinnaar of raketgeleerde bent, is dit geen realistisch doel. De ambitie om toch aan dit onrealistische doel te voldoen kan zo overheersen dat het voor organisaties of mensen steeds onbelangrijker wordt hoe dat doel bereikt wordt.
Zo kan het dat veel menselijke gedragingen maatschappelijk zeer onwenselijk zijn, maar tegelijkertijd niet in wetten en verboden zijn te vatten: ‘lawful, but awful’. Mensen en bedrijven zijn een expert geworden in het omzeilen van wetten en het opzoeken van de grenzen van de wet. Bijvoorbeeld: een arme klant staat in zijn gelijk, maar de bank heeft diepere zakken en procedeert die klant het graf in. Of: de misdaad neemt in ernst toe, terwijl het OM haar tijd verdoet met flutzaken.
Morele dilemma’s, handelen conform de waarden en normen van de samenleving en het volgen van beroepsethiek: heb jij weleens vuile handen gemaakt?

lawful-but-awful
07/10/16

Belastingontwijking: meer dan binnen de lijnen blijven?

Het is een geruststellende gedachte: mijn zoontje van vier wordt later geen belastingontduiker. Nu al geeft hij duidelijk blijk de regels en (gedrags)lijnen te (h)erkennen....

Persoonlijke Blog Pepieta Kleemans, Manager Forensic Deloitte

Het is een geruststellende gedachte: mijn zoontje van vier wordt later geen belastingontduiker. Nu al geeft hij duidelijk blijk de regels en (gedrags)lijnen te (h)erkennen. Hij heeft net een kleurplaat gemaakt. Alles is keurig binnen de lijntjes ingekleurd. Gelukkig maar, want bewust buiten de lijntjes kleuren kan een indicatie geven van willens en wetens de regels overtreden. Opgerekt associeer ik dit, als (strafrecht)jurist, als belastingontduiking. Een laagdrempelige vergelijking die ik graag nader uitwerk.

Het is opvallend dat het opzoeken van grenzen en voortdurend onderhandelen over wat wel en niet mag een gedragscomponent is die we al vroeg leren. Zakelijk zeilen we scherp aan de wind om zo optimaal mogelijk te presteren. Financieel geeft dat een goede mix van risico’s en mogelijkheden. Vanuit compliance oogpunt gezien, is dat een natuur die niet altijd succesvol is gebleken. Ook financieel niet als de kosten van onderzoek, boete en herstel meewegen.

Belastingontduiking is het expres te weinig of geen belasting betalen door belastingplichtigen, waarbij de wet wordt overtreden. Bij belastingontwijking is de historische uitleg dat de belastingdruk door belastingplichtigen wordt verlaagd, waarbij binnen de grenzen van de wet wordt gebleven. In de afgelopen jaren is sinds de Griekse financiële crisis een discussie gaande over de grenzen van het té goed zoeken naar de mogelijkheden om belasting te ontwijken.

Grote internationale bedrijven opereren in vele jurisdicties met verschillende belastingwetten en –verdragen. Het optimaal inrichten van een belastingafdracht is een onderdeel van een (commerciële) plicht om de onderneming financieel zo gezond mogelijk te laten zijn. Overigens willen ook kleine en middelgrote organisaties het betalen van de belasting betalen minimaliseren. Een van de instrumenten kan zijn met taxplanning of het gebruik maken van de mogelijkheden in de bi-laterale belastingverdragen zo weinig mogelijk belasting te betalen, waarbij de grenzen van de wet (de ‘lijntjes’) worden opgezocht.

Dat (grensoverschrijdende) belastingontduiking strafbaar is, weten we inmiddels, maar hoe zit het dan met belastingontwijking waarbij over het algemeen geen wetten worden overtreden?

Nikos Passas waarschuwt in 2005 in zijn artikel “Lawful, but awful: ‘Legal Corporate Crimes’ al dat door te veel te focussen op wat formeel als illegaal of als crimineel gedrag wordt gezien, een meer serieuze dreiging voor de samenleving over het hoofd wordt gezien. Een informele dreiging die wordt veroorzaakt door het handelen van bedrijven dat weliswaar binnen de grenzen van de wet valt, maar grote negatieve sociale consequenties heeft. Hierdoor worden democratische processen en duurzame economische groei ondermijnd.

Passas voert aan dat zelfs als alle wetgeving in de wereld met de beste intenties is opgesteld, er een substantieel verschil zit in deze wetgeving en de standaarden in de wereldgemeenschap waardoor veel conflicten kunnen ontstaan. Ongelijkheden in juridische definities en rechtshandhaving stelt bedrijven in staat in andere jurisdicties te doen wat thuis verboden is zonder de wet te overtreden. De globalisering van markten en bedrijven heeft gezorgd voor gefragmenteerde wetgeving. Hoe meer een bedrijf groeit in een nieuw geografisch gebied, des te minder het onderhevig is aan controle, aansprakelijkheid en geconsolideerd toezicht, aldus Passas.

Hij ziet het handelen van deze bedrijven als legaal, maar wel als iets dat meer schade aanricht dan crimineel gedrag doet, waarbij te denken valt aan: financiële kosten, schade aan het milieu en ondermijning van het democratische systeem. Dit handelen is volgens Passas “Lawful, but awful,” omdat het zulke negatieve gevolgen heeft, waaronder belastingontwijking waarbij de echte kosten verborgen blijven, maar die worden afgewikkeld op de samenleving als geheel.

Over het algemeen worden geen wetten overtreden en daardoor is het vinden van een oplossing voor deze problematiek een uitdaging. Het antwoord van Passas hierop is dat er behoefte is aan transparantie, regulering, aansprakelijkheid en een cultuuromslag in onze hedendaagse samenleving.

Er is ook een andere kant aan dit onderwerp.

De landen waarbinnen deze bedrijven opereren, zowel ontwikkelingslanden als westerse economieën, lopen miljarden aan inkomsten mis door mazen in de internationale belastingregels. Zoals Professor mr. drs. J.L.M. Gribnau in zijn artikel ‘Fiscale ethiek in de boardroom’ aangeeft, zijn belastingen hierdoor ook een moreel verschijnsel.

“Wanneer het opportunistisch toepassen van rechtsregels er toe leidt dat volstrekt evident geen eerlijk deel aan de maatschappij wordt betaald, dan is legaal handelen in principe niet legitiem. Als er niet heel goede bijkomende redenen zijn, is fiscaal gedrag in bijzondere gevallen wel legaal, maar niet moreel verantwoord. (…)

Het gaat niet enkel om het bewandelen van de fiscaal voordeligste weg: men draagt volstrekt evident niet bij aan de financiële middelen die nodig zijn voor het in stand houden van vrijheid, de maatschappij en de markt.” 

Gaandeweg is in het optimaliseren van de belastingontwijking binnen de hoeveelheid aan regels het risico toegenomen om het maximaal toelaatbare te gaan opzoeken. Men is meer gedreven door het ontwijken dan een ethisch aanvaardbare belastingafdracht verdedigen in de huidige maatschappelijke beleving. Deze maatschappelijk beleving is door de crisis en de diverse schandalen gaan schuiven en (on)ethische belastingontwijking wordt ter discussie gesteld.

Zoals beschreven in een artikel van 14 mei 2016 in het Financieele Dagblad, is een duidelijke trend waarneembaar dat belastingontwijking moreel twijfelachtig is. Het ondermijnt de welvaartsstaat. Schrijver Michiel Goudswaard wijst op “een onderstroom die morele kwesties weer een veel belangrijkere plaats zal geven in ons nationale gesprek. Het gaat langzaam, veel langzamer dan na het grote demasqué tijdens de financiële crisis werd gehoopt en verwacht”. Hij ziet ook “steeds meer mensen die de vanzelfsprekendheden uit het economisch systeem dat ons zo veel welvaart heeft gebracht ter discussie stellen. Inclusief de houding dat alles mag, wat niet expliciet verboden is.”

Dit is niet altijd zo geweest. In de jaren ‘80 met het Engeland van Margaret Thatcher was er geen animo om tot een Europese winstbelasting te komen. Concurrentie tussen landen werd als goed voor de welvaart gezien. En dat is lang het kompas geweest waar op gevaren is.

De Britse regering heeft nu wel plannen aangekondigd voor een afschrikkingsregime met hoge boetes voor partijen die behulpzaam zijn bij het opzetten en uitvoeren van ontwijkingsconstructies, zoals fiscaal adviseurs, advocaten en accountants.

Ook de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft in haar plannen tegen belastingontwijking sancties voor adviseurs overwogen en meer transparantie voorgesteld.

Is het reëel dat er op korte termijn iets zal veranderen?
Zoals Goudswaard in zijn artikel aangeeft, gaat deze verandering langzaam, veel langzamer dan na de financiële crisis werd gehoopt en verwacht.

In het Europa van vandaag met Brexit en de groeiende nationalistische aandacht in veel landen is een gemeenschappelijk Europees fiscaal beleid immers nog ver weg.

De grote bedragen die in de belastingparadijzen staan zijn meestal in handen van Amerikaanse bedrijven die liquide middelen niet (kunnen) repatriëren naar Amerika, maar daar laten staan. Onder de Amerikaanse wetgeving is dat expliciet toegestaan. Om dit te wijzigen zal de Amerikaanse belastingwetgeving moeten worden aangepast, maar de politiek in Amerika kan daar niet tot overeenstemming komen.

Belastingen worden bij wet geheven en niet op basis van moraliteit. Als men het niet eens is met het gebruik van deze wetten, dan zou een optie zijn de wetten te wijzigen en niet de belastingbetalers aanspreken op hun gedrag.

In lijn hiermee is de stelling dat niet op voorhand is te zeggen dat ontwijking het economische systeem ontwricht. Veel van de fiscale planning wordt gefaciliteerd door overheden, omdat men belastingheffing als instrument gebruikt voor economisch beleid. De Amerikaanse overheid geeft die mogelijkheden echt bewust aan Amerikaanse bedrijven zodat zij op die manier goedkoper in het buitenland kunnen opereren. Ontwikkelingslanden geven ook fiscale voordelen (tax holidays) om op die manier buitenlandse investeringen aan te trekken.

Is dat ontwrichtend of eigenlijk verkapte subsidie? Deze lijn doortrekkend zouden we wellicht subsidies ook moeten afschaffen waar vanuit een macro economisch perspectief veel voor te zeggen valt.

The Price We Pay

Al deze problematiek komt aan de orde in de film “The Price We Pay”. De filmmakers stellen dat door belastingontwijking door een aantal grote bedrijven afbreuk wordt gedaan aan de fundering van de democratische staat. Door het gebruik van belastingparadijzen worden triljoenen dollars “offshore” geparkeerd en lopen overheden ieder jaar belastinginkomsten mis. De film stelt aan de kaak dat deze praktijken betwistbaar legaal zijn en zoekt het debat over de vraag of het moreel is.

Een quote uit de film is: “We are not accusing you being illegal, we are accusing you of being immoral” Deze quote van Margaret Hodge kun je ook dichter bij huis toepassen. Veel mensen doen aan fiscale planning, zoals het kopen van een huis tegen een zo hoog mogelijke hypotheek of het kopen van een hybride auto voor de lage bijtelling. Mensen en bedrijven met veel geld en internationale activiteiten hebben meer ontwijkingsmogelijkheden en die ongelijkheid voelt voor velen onterecht en moreel twijfelachtig.

Als de trend zich voortzet dat belastingontwijking moreel twijfelachtig is, zal er wellicht in de toekomst weer meer binnen de lijntjes worden gekleurd. Ten slotte is alleen een kleurplaat die netjes binnen de lijntjes ingekleurd is het bewaren waard, nietwaar?


Deel dit op Facebook

Klokken
luiders

Sluiten

Klokken luiders

Kunt jij het je voorstellen? Je werkt al jarenlang met passie en plezier bij hetzelfde bedrijf. Je bent een gewaardeerd medewerker. Maar dan ontdek je onzorgvuldigheden en misstanden binnen jouw bedrijf. Wanneer je dit aankaart, wordt jouw kritiek allerminst op prijs gesteld. Je krijgt een negatieve beoordeling, je wordt genegeerd en uiteindelijk word je zelfs ontslagen.
Ruim zestig procent van de werknemers die fraude ontdekken in hun bedrijf melden dit niet. Uit angst dat het luiden van de klok negatieve gevolgen heeft voor hen. Hoewel het aan de kaak stellen van misstanden binnen bedrijven en organisaties door klokkenluiders de samenleving vaak enorm veel geld kan besparen en schade kan doen voorkomen, profiteren klokkenluiders daar zelf vaak niet van.
De bekendste klokkenluider ter wereld is Edward Snowden: de voormalige medewerker van de Amerikaanse veiligheidsdienst werd wereldberoemd toen hij onthulde dat Amerika zich op grote schaal schuldig maakte aan afluisterpraktijken. Naast Snowden zijn er talloze voorbeelden van klokkenluiders en activisten wiens leven vernietigd werd nadat ze wandaden onder de aandacht hadden gebracht: van Bradley Birkenfeld (die informatie onthulde over hoe de Zwitserse bank UBS hun klanten aanzette tot belastingontduiking ) tot Antoine Deltour (bekend van het Luxleakschandaal), tot de Nederlandse Ad Bos die de bouwfraude onthulde.
Anno 2016 slaan werknemers vaker alarm over misstanden in hun organisatie. Het aantal klokkenluiderszaken is het afgelopen jaar met 32 procent gestegen ten opzichte van 2014. Ook is de wet Huis voor klokkenluiders sinds 1 juli 2016 in werking. Het Klokkenluidershuis moet onderzoek doen naar de melding en in de gaten houden hoe de klokkenluider wordt behandeld. Het lijkt erop alsof we de klok hebben horen luiden, maar weet jij waar de klepel hangt?

Films

frans-bromet-banner3 20:15 - 21:45
donderdag 13 oktober
17:20 - 18:45
vrijdag 14 oktober

Stank voor dank (2016)

‘Klokkenluider word je niet, het overkomt je. Je reageert als mens, je voelt dat zaken niet kloppen.’

Een groot rechtvaardigheidsgevoel en een sterk ethisch besef, zo zou je het karakter van klokkenluiders kunnen noemen. Stuk voor stuk menen zij de maatschappij een dienst te bewijzen door misstanden binnen de eigen organisatie aan te kaarten. Maar niets is minder waar. Door hun nek uit te steken, worden zij het mikpunt van hoon, pesterijen…

Een groot rechtvaardigheidsgevoel en een sterk ethisch besef, zo zou je het karakter van klokkenluiders kunnen noemen. Stuk voor stuk menen zij de maatschappij een dienst te bewijzen door misstanden binnen de eigen organisatie aan te kaarten. Maar niets is minder waar. Door hun nek uit te steken, worden zij het mikpunt van hoon, pesterijen en uitsluiting. Arbeidsrelaties worden moedwillig verstoord en werkgevers zijn hen liever kwijt dan rijk.
Filmmaker Frans Bromet praat met klokkenluiders over de impact en de verstrekkende gevolgen die het ’klokkenluiden’ op hun leven heeft. De levens van de klokkenluiders die Bromet spreekt, zijn onherstelbaar beschadigd. Tussen stapels ordners en krantenartikelen over het gebeurde, ontvouwt zich het persoonlijke drama.
Paul Schaap luidde de klok over de gebrekkige veiligheid van de kernreactor in Petten maar werd vervolgens zelf ontslagen. Hetty van de Laar lijdt aan chronische slapeloosheid sinds zij een grootschalige fraudezaak bij SNS onthulde en Victor van Wulfen – de enige klokkenluider die terugkeerde naar zijn oude werkgever – zat 4,5 jaar thuis nadat hij misstanden bij Defensie aan het licht bracht.
Wat begon als een morele overtuiging om goed te doen, eindigt in chaos en verdriet. Hetty: ‘Ik ben het slachtoffer geworden van mijn eigen principes. Ik zou het nooit opnieuw doen.’

‘STANK VOOR DANK’ gaat op 13 oktober 2016 in premiere tijdens het Fraude Film Festival in Eye Amsterdam.

sour-grapes 16:35 - 18:30
donderdag 13 oktober

Sour Grapes (2016)

Over de zure smaak van frauduleuze wijn

‘Sour Grapes’ is een documentaire over wijn, haar kenners en verzamelaars en in het bijzonder Rudy Kurniawan. Kurniawan verovert de Amerikaanse wijnmarkt door zijn zeldzame, dure wijnen te presenteren aan de wineloving elite van LA en NY. In 2006 verdient hij 35 miljoen dollar door de verkoop van zijn wijn tijdens twee veilingen. Terwijl Kurniawan zich nestelt tussen de rijke…

‘Sour Grapes’ is een documentaire over wijn, haar kenners en verzamelaars en in het bijzonder Rudy Kurniawan. Kurniawan verovert de Amerikaanse wijnmarkt door zijn zeldzame, dure wijnen te presenteren aan de wineloving elite van LA en NY. In 2006 verdient hij 35 miljoen dollar door de verkoop van zijn wijn tijdens twee veilingen. Terwijl Kurniawan zich nestelt tussen de rijke en invloedrijke personen, doet een Franse wijnproducent een merkwaardige ontdekking: de wijn die Kurniawan probeert te slijten voor immense bedragen blijkt frauduleus te zijn. ‘Sour Grapes’ laat niet alleen de val van Kurniawan zien, maar biedt ook een kijkje in een wereld waar de meesten van ons alleen maar van kunnen dromen. ‘Sour Grapes’: over obsessieve verzamelaars, woedende wijnproducenten, verdachte veilinghuizen en FBI-agenten.

Geproduceerd door Dogwoof Global, 2016

claimed-and-shamed0194 16:45 - 18:00
donderdag 13 oktober

Claimed and Shamed (2016)

Hoe ver zou jij gaan voor een schadevergoeding?

‘Claimed & Shamed’ is een BBC-serie die het groeiende probleem van verzekeringsfraude onder de aandacht brengt. De serie laat zien hoe verzekeringsfraudeurs op heterdaad worden betrapt en zet ze publiekelijk te kijk. In deze aflevering brengt de London Police Insurance Fraud Enforcement Department een bezoekje aan een verzekeringsmakelaar die er van wordt verdacht zijn kennis te misbruiken om frauduleuze…

‘Claimed & Shamed’ is een BBC-serie die het groeiende probleem van verzekeringsfraude onder de aandacht brengt. De serie laat zien hoe verzekeringsfraudeurs op heterdaad worden betrapt en zet ze publiekelijk te kijk. In deze aflevering brengt de London Police Insurance Fraud Enforcement Department een bezoekje aan een verzekeringsmakelaar die er van wordt verdacht zijn kennis te misbruiken om frauduleuze verzekeringsclaims te maken. Een rommelige schadeclaim houdt geen stand als embedded metadata aantonen dat de meegeleverde foto’s gemaakt zijn voordat de schade plaatsvond. De uitzending eindigt met een verdacht verhaal over gestolen sieraden, waarbij de ring van de waarheid ontbreekt. Fraude, leugens en bedrog hebben een centrale rol in deze aflevering van ‘Claimed & Shamed’.

Geproduceerd door Cineflix Productions

NEW_TWWWT_POSTER w credit block copy 14:30 - 16:15
donderdag 13 oktober
13:30 - 15:00
vrijdag 14 oktober

The woman who wasn’t there (2012)

Over een van de grootste 9/11 leugens

‘The woman who wasn’t there’ is een psychologische thriller die je meeneemt in het brein van Tania Head. Head is een van de meest beruchte overlevenden van 9/11. Ze krijgt wereldwijd bekendheid wanneer ze voorzitter wordt van het World Trade Center Survivors Network. In die rol komt ze in contact met regisseur Angelo Guglielmo, met wie ze goed bevriend raakt….

‘The woman who wasn’t there’ is een psychologische thriller die je meeneemt in het brein van Tania Head. Head is een van de meest beruchte overlevenden van 9/11. Ze krijgt wereldwijd bekendheid wanneer ze voorzitter wordt van het World Trade Center Survivors Network. In die rol komt ze in contact met regisseur Angelo Guglielmo, met wie ze goed bevriend raakt. Guglielmo begint op verzoek van Head met het maken van een documentaire over haar dramatische verhaal. Head geeft ontroerende interviews waarin ze onder andere vertelt over het tragische verlies van haar verloofde. Ze wordt een belangrijke steunpilaar voor andere overlevenden en nabestaanden van 9/11. Tijdens het filmproces komt echter aan het licht dat Head op 9/11 niet in de Twin Towers was, maar in Spanje verbleef. Haar hele verhaal blijkt compleet verzonnen. Geen slachtoffer, geen overlevende, maar niets minder dan een leugenaar en fraudeur?

Geproduceerd door Meredith Vieira Productions

Fire1 09:00 - 12:30
vrijdag 14 oktober

Dirty cargo (2008)

Over lugubere productieprocessen, slechte benzine en giftig afval

Deze documentaire van Kjersti Knudssøn laat de zoektocht zien naar de verklaring voor het ziek worden van mensen in West-Noorwegen nadat daar in mei 2007 een schipcontainer explodeerde. Elk schip en elke lading dat de haven binnenkwam voorafgaand aan de explosie wordt getraceerd. Langzaam maar zeker wordt duidelijk wat er aan de hand is: handelsonderneming…

Deze documentaire van Kjersti Knudssøn laat de zoektocht zien naar de verklaring voor het ziek worden van mensen in West-Noorwegen nadat daar in mei 2007 een schipcontainer explodeerde. Elk schip en elke lading dat de haven binnenkwam voorafgaand aan de explosie wordt getraceerd. Langzaam maar zeker wordt duidelijk wat er aan de hand is: handelsonderneming Trafigura, welke al eerder gelinkt werd aan een groot mileuschandaal in Ivoorkust, wordt in verband gebracht met de explosie. Ten tijde van het milieuschandaal in Ivoorkust sluit Trafigura een deal met het Noorse bedrijf Vest Tank. De kwaliteit van de benzine geproduceerd door Trafigura is echter zo slecht dat de verkoop verboden wordt in Europa. Erger nog, de productie van de benzine zorgt voor giftig afval. Wat blijkt? Het afval in Noorwegen en Ivoorkust is identiek. Het gevolg is dat de mensen achter Vest Tank de hoogste straf krijgen voor milieucriminaliteit die Noorwegen ooit heeft gekend. Trafigura wordt niet veroordeeld, maar treft een schikking. Slechte kwaliteit benzine had nog niet eerder zo’n hoge prijs…

keuringsdienst 17:30 - 18:45
vrijdag 14 oktober

Keuringsdienst van Waarde – Verse Tonijn (2016)

Ik zie ik zie wat jij niet ziet

Tonijn: populairder dan ooit en we lusten ze rauw. Netjes gesneden plakjes sashimi-tonijn, te vinden op het menu van ieder lokaal sushi-restaurant of wokpaleis. Altijd mooi rood-roze van kleur en daarom vers. Althans dat zou je denken. Er blijkt echter iets geks aan de hand. Wanneer Keuringsdienst van Waarde op onderzoek uitgaat komen ze tot…

Tonijn: populairder dan ooit en we lusten ze rauw. Netjes gesneden plakjes sashimi-tonijn, te vinden op het menu van ieder lokaal sushi-restaurant of wokpaleis. Altijd mooi rood-roze van kleur en daarom vers. Althans dat zou je denken. Er blijkt echter iets geks aan de hand. Wanneer Keuringsdienst van Waarde op onderzoek uitgaat komen ze tot de ontdekking dat tonijn op grote schaal illegaal behandeld wordt om de mooie rood-roze kleur te behouden. De tonijn zou haar mooie kleur te danken hebben aan verf. Dit vormt een enorm risico voor de volksgezondheid. De uitzending over verse tonijn laat zien hoe uit een steekproef van een groot aantal samples verse tonijn blijkt dat onbehandelde tonijn na een periode van een aantal. dagen donkerpaars of zelfs zwart kleurt. De onbehandelde tonijn behoudt haar verse rood-roze kleur. Hoewel het bederfproces van de tonijn doorgaat, doet de kleur van de tonijn anders vermoeden. Verse tonijn of goedkoop geverfde vis: zie jij het verschil?

in limbo 10:50 - 12:30
vrijdag 14 oktober

In Limbo (2015)

Hoe groot is de kloof tussen web en werkelijkheid?

Deze documentaire van Antoine Viviani maakt op persoonlijke wijze duidelijk hoe sterk ons dagelijkse leven verweven is met het internet. In Limbo toont hoe verraderlijk het menselijk geheugen is. De documentaire neemt je mee op een innerlijke reis naar het internet waar al onze gegevens, foto’s, documenten, ons doen en laten wordt geregistreerd en opgeslagen….

Deze documentaire van Antoine Viviani maakt op persoonlijke wijze duidelijk hoe sterk ons dagelijkse leven verweven is met het internet. In Limbo toont hoe verraderlijk het menselijk geheugen is. De documentaire neemt je mee op een innerlijke reis naar het internet waar al onze gegevens, foto’s, documenten, ons doen en laten wordt geregistreerd en opgeslagen. Op deze manier wordt duidelijk hoe oneindig het geheugen van computers is. Verschillende experts op internet gebied komen aan het woord in deze interactieve documentaire. Een van de experts stelt dat het internet hem beter kent dan zijn eigen moeder, of misschien zelfs wel beter dan hij zichzelf kent. De experts schetsen hoe de big data die wij als mens produceren steeds verder integreert met de computer. Het is een ontwikkeling die in een stroomversnelling zit en richting een persoonlijke virtual reality gaat. ‘In Limbo’: hoeveel het internet van ons weet en hoe wij als mens door het internet zijn teruggebracht tot niets meer dan big data.

Geproduceerd door Antoine Viviani, Providences

telianosera 15:30 - 16:35
donderdag 13 oktober
09:15 - 10:20
vrijdag 14 oktober

TeliaSonera – The Uzbek affair (2012)

De samenwerking tussen een Zweedse telecomgigant en een extreme dictatuur

Deze documentaire vertelt het verhaal van een groot telecom corruptieschandaal waarbij de dochter van de president van Uzbekistan betrokken was. Contacten via lege vennootschappen, samenwerking met veiligheidsdiensten van een extreme dictatuur en het aannemen van steekpenningen van verschillende telecom bedrijven door ‘the dictators daughter’. Dit alles zorgde ervoor dat dictaturen Uzbekistan en Azerbadjan konden toetreden tot de Europees-Aziatische markt. ‘TeliaSonera –…

Deze documentaire vertelt het verhaal van een groot telecom corruptieschandaal waarbij de dochter van de president van Uzbekistan betrokken was. Contacten via lege vennootschappen, samenwerking met veiligheidsdiensten van een extreme dictatuur en het aannemen van steekpenningen van verschillende telecom bedrijven door ‘the dictators daughter’. Dit alles zorgde ervoor dat dictaturen Uzbekistan en Azerbadjan konden toetreden tot de Europees-Aziatische markt. ‘TeliaSonera – The Uzbek Affair’ laat zien hoe de Zweedse telecomgigant in direct verband wordt gebracht met mensenrechtenschendingen in de voormalige Sovjetstaten, waar het bedrijf een grote speler is op de telecommarkt. Laat je meevoeren in een diepgaand onderzoek om corruptie aan het licht te brengen.

Geproduceerd door SVT

claimed-and-shamed 13:30 - 14:30
vrijdag 14 oktober

Claimed and Shamed (2015)

Hoe fraudeurs zichzelf de afgrond in rijden

‘Claimed & Shamed’ is een serie die het groeiende probleem van verzekeringsfraude onder de aandacht brengt. De serie laat zien hoe verzekeringsfraudeurs op heterdaad worden betrapt en zet ze publiekelijk te kijk. Deze aflevering laat zien hoe chauffeurs proberen een schadevergoeding te krijgen voor ongevallen die nooit hebben plaatsvonden. CCTV laat de kijker zien wat…

‘Claimed & Shamed’ is een serie die het groeiende probleem van verzekeringsfraude onder de aandacht brengt. De serie laat zien hoe verzekeringsfraudeurs op heterdaad worden betrapt en zet ze publiekelijk te kijk.

Deze aflevering laat zien hoe chauffeurs proberen een schadevergoeding te krijgen voor ongevallen die nooit hebben plaatsvonden. CCTV laat de kijker zien wat er echt gebeurde: van een oplichter die probeert geld binnen te harken, maar waarbij het recht uiteindelijk zegeviert, tot een dronken bestuurder die poogt zijn verzekering op te laten draaien voor de schade die hij zelf veroorzaakt, tot een Amerikaanse autodealer die zijn eigen auto ter waarde van 2 miljoen dollar opzettelijk ter pletter reed en nu een celstraf van 20 jaar tegemoet ziet. Je ziet het allemaal in deze intrigerende aflevering van ‘Claimed & Shamed’.

the price we pay 13.15 - 15.05
donderdag 13 oktober
15:30 - 17:30
vrijdag 14 oktober

The Price We Pay (2014)

Belastingparadijzen als dekmantel voor 'kleptocratie'?

In ‘The Price We Pay’ onthult regisseur Harold Crooks hoe grote multinationals zoals Google en Amazon niet alleen in het verleden, maar ook vandaag de dag belasting ontwijken en miljarden aan winst wegsluizen naar ‘offshore’ belastingparadijzen. Deze praktijk is (bediscussieerbaar) legaal, maar is het ook eerlijk? De documentaire is gebaseerd op het boek ‘La crise fiscale qui vient’…

In ‘The Price We Pay’ onthult regisseur Harold Crooks hoe grote multinationals zoals Google en Amazon niet alleen in het verleden, maar ook
vandaag de dag belasting ontwijken en miljarden aan winst wegsluizen naar ‘offshore’ belastingparadijzen. Deze praktijk is (bediscussieerbaar) legaal, maar is het ook eerlijk?

De documentaire is gebaseerd op het boek ‘La crise fiscale qui vient’ van Brigitte Alepin en wil de wereld laten zien hoe we richting een historisch niveau van ongelijkheid gaan in de wereld: de rijken worden rijker door de belastingdruk op de middenklasse en de armen te laten drukken. Journalisten, voormalig insiders uit de technologische en financiële wereld en campagnevoerders die strijden voor fiscale rechtvaardigheid vertellen in deze documentaire openhartig door welke trends de duurzame toekomst van de Westerse wereld wordt bedreigd.

Geproduceerd door Nathalie Barton, InformAction Films

Photo-4 11:00 - 12:15
donderdag 13 oktober
16:00 - 17:20
vrijdag 14 oktober

It’s a bet! Sports & Gambling (2012)

Sport en wedden: een schandaal van wereldformaat?

De winst die vandaag de dag wordt gemaakt met online wedden op wedstrijden is immens. Hoewel omkoping in de sportwereld van alle tijden is, neemt de schaal waarop gegokt wordt enorm toe. Met het legaliseren van online wedden in Europa wordt een winst verwacht die in de miljarden euro’s loopt. Dit is meer dan de inkomsten die voortkomen uit…

De winst die vandaag de dag wordt gemaakt met online wedden op wedstrijden is immens. Hoewel omkoping in de sportwereld van alle tijden is, neemt de schaal waarop gegokt wordt enorm toe. Met het legaliseren van online wedden in Europa wordt een winst verwacht die in de miljarden euro’s loopt. Dit is meer dan de inkomsten die voortkomen uit drugshandel. De georganiseerde criminaliteit maakt gebruik van het legale circuit om grote bedragen zwart geld wit te wassen en laat hierbij geen sport of atleet ongemoeid. Deze documentaire van Martin Delpierre neemt je mee in de geheime wereld van sport, online wedden en gokken en laat zien dat wedden op sport gebaseerd is op een soortgelijk systeem als de beurs: de mogelijkheid om enorme bedragen te verdienen vanuit je luie stoel en de hoop op makkelijk geld. Betekent dit het einde van de competitieve sportwereld?

Geproduceerd door Arte France, Crescendo Films

Recensies Diederik Stapel

Tijdens het Fraude Film Festival 2015 hadden wij hem al te gast; voormalig Tilburgs hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel. In september 2011 kwam er een abrupt einde aan de wetenschappelijke loopbaan van Diederik Stapel toen bleek dat hij onderzoeksresultaten had aangepast en verzonnen.

Tijdens de voorgaande editie vertelde hij openhartig over deze periode en wat hem zo ver heeft doen komen. Dit jaar schrijft hij voor ons, als eerste gastrecent, een aantal filmrecensies.

The Price We Pay (2014)

The Price We Pay (2014)
Harold Crooks
93 minuten

Als het niet al meer dan 150 jaar bestond, zou het marxisme alsnog — met gezwinde spoed — moeten worden uitgevonden. Dat is de donkere, onbewuste boodschap die boven deze film zweeft. Marx had gelijk. Het kapitalisme eet zijn eigen kinderen op en creëert daarmee zijn onvermijdelijke ondergang. De kloof tussen arm en rijk is op hetzelfde niveau als in de middeleeuwen, de macht van financiële goochelaars is ongekend, de wereldpolitiek wordt gestuurd door een klein groepje van tien, twintig supermachtige bedrijven (Apple, Google, Amazon, wat oliezoekers en de heren van Goldman Sachs). Dat kan niet goed gaan. Ooit spat de hele boel uit elkaar. Maar wanneer?

Wat is het toch zonde dat de communistische toepassingen van het marxisme die de wereld de vorige eeuw overspoelden zo slecht zijn uitgepakt en ‘gelijkheid’, ‘socialisme’, ‘herverdeling’, ‘rechtvaardigheid, en ‘solidariteit zo’n slechte klank hebben gegeven, want oh, oh, oh, wat zou het toch fijn zijn als mensen gewoon konden doen waar ze goed in waren en waar ze plezier in hadden, iedereen zo ongeveer hetzelfde verdiende en de overheid alle economische meerwaarde, op basis van democratisch goedgekeurde vijfjaren plannen, keurig herverdeelde.

Helaas. Voor Thatcher, Reagan en Lubbers cum suis waren ‘social change’ en ‘redistribution of wealth’ scheldwoorden. Vloeken in de privatiseringskerk. Deze wereldleiders raakten verliefd op de onzichtbare hand, zagen belasting toch vooral als een vorm van diefstal en vonden dat bankiers vooral hun goddeloze gang moesten kunnen gaan. ‘Revenue’, dat was hun toverwoord. Winst. Zodat bedrijven vooral konden blijven investeren. Dat is pas goed voor de economie. De rest was bijzaak.

De rest is geschiedenis.

Of zoals een van de tientallen talking heads het zegt in deze film, ‘We don’t have a welfare state anymore. We had thirty years of dismantling it.’ Werkloosheid, crisis, depressie, tweedeling, ellende. De wereld is op drift en dat is de schuld van de immorele, harteloze kerngedachte van Het Kapitalisme: eigenbelang eerst, altijd. Dat is de boodschap van deze intens sombere, deprimerende documentaire over de talloze schijnconstructies die grote multinationals gebruiken om op allerhande manieren belasting te kunnen ontduiken. Kapitalisme in al zijn eenvoud: niet omdat het moet/mag/hoort/goed is, maar omdat het kan. ‘What we do is not illegal. You should not call it tax evasion. I like to call it tax efficiency’. Panama. Cayman, Guernsey, Bahamas, Ierland, Nederland.

The Price We Pay voert een bonte stoet van filosofen, economen, historici en vooral (tot inkeer gekomen) ex-bankiers op om de extreem sombere boodschap te verkondigen dat het systeem in- en in-verrot is en dat het voorlopig (de komende decennia) niet goed komt, omdat de superrijken er garen bij spinnen en alle macht naar zich toe hebben getrokken. Kort en goed: we’re fucked.

Nee, dan kijk ik toch liever naar Bernardo Bertolucci’s meesterwerk uit 1976, Novecento. Net als The Price we Pay is Novecento een aanklacht tegen het ongebreideld, immoreel, armoede vermeerderend kapitalisme. Maar Novecento is meer dan een sombere waarschuwing. Novecento is hoopvol. Uiteindelijk overwint de menselijkheid en moeten de kapitalisten het veld ruimen. Ze worden letterlijk het dorp uit geduwd, de stad uit gesleurd. Wanneer dat is gebeurd, naaien de winnaars, de landarbeiders, hun rode overhemden, doeken en kleden aan elkaar. Zo ontstaat een grote rode vlag. Het is een krachtige symbool voor het begin van een nieuwe lente, een nieuw geluid, een nieuwe tijd. Primavera.

Misschien een goed idee.

 

Dit is een persoonlijke essay van Diederik Stapel; het weerspiegelt niet de mening van de Stichting Fraude Film Festival.

The Woman Who Wasn’t There (2012)

The Woman Who Wasn’t There (2012)

Angelo Guglielmo

65 minuten

‘We could be heroes’, zong David Bowie. En hij had natuurlijk gelijk. We zouden helden kunnen zijn. Maar dat zijn we meestal niet. ‘We could hide away in daylight / We go undercover, wait out the sun / Got a secret side in plain sight / Where the streets are empty, that’s were we run.’

Alicia Esteve Head wilde ook een held zijn. Of op zijn minst iemand die er toe deed, iemand die ergens bij hoorde, een persoon die de moeite waard was. Alicia droomde dat ze uitverkoren was. En daarom verzon ze een leven dat bij die droom hoorde. Ze maakte haar droom haar en bereikte haar doel. Ze werd een held. Vanwege haar verzinsel werd Alicia iemand die door iedereen geweldig werd gevonden. Mensen hingen aan haar lippen, iedereen wilde met haar op de foto, mensen wilden haar aanraken, bij haar in de buurt zijn. Het was geweldig. Het was een trip. Totdat de het luchtkasteel ontplofte.

The Woman Who Wasn’t There vertelt het fantastische (en intens verdrietige) verhaal van Alicia Esteve Head, de vrouw die zei dat ze de 9/11 aanval op het World Trade Center in New York had overleefd. Maar dat was niet zo. Dat had ze verzonnen. Ze vertelde dat ze in het World Trade Center werkte voor Merrill Lynch (en dat ze diploma’s had van Harvard en Stanford), dat het vliegtuig aan had ziet komen, dat ze had gezien hoe het zich door de ramen had geboord, dat ze bevangen werd door de hitte, dat ze gered werd door een man met een rode zakdoek, dat haar arm in de fik had gestaan,  dat ze over brandende lijkende en schreeuwende mensen had moeten klimmen om bij de gang te kunnen komen, dat een brandweerman haar naar buiten had gedragen, en dat haar verloofde, de liefde van haar leven, Dave (die haar een paar dagen eerder in Hawaii ten huwelijk had gevraagd), in de vuurzee was omgekomen. Maar dat was niet zo. Dat had ze allemaal verzonnen. Op 9/11 zat Alicia in een collegezaal in Barcelona. Alicia is niet Amerikaans, ze studeerde niet aan Harvard en Stanford, ze werkte niet in het World Trade Center, ze heeft nooit op de loonlijst van Merill Lynch gestaan, ze heeft geen verbrande arm , ze is nooit verloofd met ‘Dave’ (of met iemand anders) en ze is nooit op Hawaii geweest. En toch geloofden, tientallen, honderden, duizenden mensen jarenlang haar verhaal. Pas in 2007 werd ze ontmaskerd. Waarom toen pas? Hoe kan zoiets? Als iemand ook maar een beetje zijn best had gedaan zou al veel sneller duidelijk zijn geworden dat Alicia’s verhaal te veel gaten en onwaarschijnlijkheden bevatte om ook maar een beetje waar te kunnen zijn. Het vliegtuig op je af zien komen, dwars door de ramen heen, en het toch overleven? Dave Zonderachternaam en Zondervrienden en Zondercollega’s en Zonderfamilie? Seriously?

The Woman Who Wasn’t There vertelt de droom van Alicia voorzichtig en traditioneel. Alicia werd een heldin. Haar verhaal was zo extreem, zo bijzonder en zo geweldig dat zij het symbool, het icoon werd van de ‘9/11 survivors’. Ze werd voorzitter van de vereniging van 9/11 slachtoffers en hun familieleden. Haar verhaal bracht haar liefde en vele, zeer intensieve vriendschappen. Andere 9/11 slachtoffers zochten contact met haar en vonden troost bij haar. In The Woman Who Wasn’t There komen deze vrienden en vriendinnen veelvuldig aan het woord.

Alicia werd vaak geïnterviewd en gefilmd. Ze was mediageniek. Ze was het perfecte slachtoffer. Niet heel mooi. Aandoenlijk, verdrietig, gewoon, menselijk. Ze was het toonbeeld van hoop: zo veel ellende, zo veel pijn, en dan toch overleven, toch volhouden, toch optimistisch zijn. Wat een energie! Een gewone vrouw die boven zichzelf uitstijgt. Overlever, held, vrouw, weduwe. Er zijn talloze beelden waarop ze haar verhaal vertelt, waarop ze in huilen uitbarst en waarop ze andere slachtoffers troost, omarmt, knuffelt en deelt in hun verdriet. Schokkend. Bizar.

Vreemd. Zeker, maar The Woman Who Wasn’t There wordt pas echt interessant als haar vrienden en vriendinnen erachter komen dat Alicia de boel bij elkaar heeft verzonnen. Hoe verdragen mensen zoiets? Wat doe je als het wrakhout waar je je aan vast hebt geklampt een illusie blijkt te zijn? Wat voel je als je hoort dat je definitie van kracht en hoop van lucht blijkt te zijn? Zoef. Weg. Alicia gaf hoop, Alicia gaf liefde. Je hield van haar. En nu moet je daar van af. Fantoomgenezing. Hoe nu verder?

De reacties zijn divers. Het arsenaal aan menselijke verdedigingsmechanismen indrukwekkend. De grootste slachtoffers zijn het meest vergevingsgezind. Een impressionistische verzameling (uit de film) gaat ongeveer zo:

We all wanted a piece of it, of this disaster. We wanted to be part of it, because it was too big to deny. She took her part and ran with it.

She is a fraud. I will never be able to forgive her.

I hate her. I will always hate her

I have moved on. That was then, this is now. She is not a part of my life anymore.

She needs help. She is a troubled person.

Why did she do this? Obviously, she was lonely. She wanted to belong. This gave her an identity.

What’s taken away from me is the idea that God was there.

I miss her, I miss her, I miss, I miss the idea of what might have been.

Where the streets are empty, that’s were we run.

Sour Grapes (2016)

Sour Grapes (2016)

Jerry Rothwell & Reuben Atlas

85 minuten

‘Wat is nou eigenlijk het probleem? Paardenvlees is toch ook lekker?’

‘Ja, klopt. Ik vind het zelfs lekkerder, veel lekkerder. Maar je moet niet doen alsof het rundvlees is. Dat doe je gewoon niet.’

Een aantal jaren geleden hadden we in Nederland het vleesschandaal. Sluwe handelaren verkochten paardenvlees als rundvlees en verdienden zo wat extra. Niet heel netjes. Frauduleus zelf. Strafbaar, slecht en verwerpelijk. Het verhaal kreeg echter iets elegants toen bleek dat een van de vleescriminelen zijn bedrijf ‘Draap’ had genoemd. De firma ‘Draap’ verkocht paardenvlees als rundvlees. Mooi.

In Amerika noemen ze dat ‘the elegance of the hustle’. Liegen, verleiden en achterover drukken is minder erg als je het op een elegante manier doet. Denk aan meestervervalser Han van Meegeren. Een oplichter die talloze nietsvermoedende liefhebbers nepkunst verkocht, maar ook een ambachtsman, een lefgozer, een anarchist, die nog steeds bewondering afdwingt. Onlangs kwam er weer een film over hem uit (Een echte Vermeer). Fout, maar ook hip, elegant en sexy.

Sour Grapes vertelt het verhaal van de elegante oplichter Ruby Kurniawan. Kurniawan was een schatrijke wijnconnaisseur die jarenlang duizenden, miljoenen dollars besteedde aan het opkopen van de meest fantastische wijnkelders. Hij reisde de hele wereld rond om op wijnshows inkopen te doen, hij gaf geweldige feesten, hield uitzonderlijke wijnproeverijen en hij had een geweldige neus. Kurniawan wist meer van wijn dan wie ook en zijn onderscheidingsvermogen was ongekend. Wijnveilinghuizen gaven hem enorme voorschotten om wijnen te kunnen inkopen, proeven en beoordelen. Kurniawan was een fenomeen. Toen hij in 2006 delen van zijn beroemde wijnvoorraad begon te verkopen, hapte de superrijke jetset dan ook in grote getale toe. Wie wil er nou niet een Lafite uit 1787 of een Domaine de la Romanee Conti uit 1945? Miljardair Bill Koch kocht voor 2,1 miljoen wijn in bij het beroemde wijnwonderkind Ruby Kurniawan. En zo waren er meer. Tientallen.

Helaas. Net als Van Meegeren verkocht Kurniawan vooral schitterende illusies. Hij gaf zijn klanten wat ze ongelooflijk graag wilden, waar ze naar snakten: status, aanzien, klasse, aandacht, erkenning. Maar de handelswaar waar ze deze verlangens mee vervulden was faker dan fake.

Kurniawan had een geweldige neus, maar de rest had ie erbij bedacht. Hij wist heel veel van wijn en kon heel goed proeven, maar hij was niet rijk, hij gaf geen wilde feesten, hij had niet de hele wereld rondgereisd, hij had geen geweldige wijnkelder en hij was niet kind aan huis bij de grote wijnproducenten. Kurniawan woonde in een klein appartementje. Met zijn moeder. En in dat appartementje maakte hij de ene na de andere schitterende, oude, peperdure wijn. Helemaal zelf. Met zijn eigen flessen, etiketten en kurken. Net echt.

En zeer elegant. Extreem elegant. Letterlijk. Wijnkennis draait immers vooral om subtiel taalgebruik, om bijzondere metaforen, om uitzonderlijke adjectieven. Had hij zijn ongelooflijke wijntalenten (en zijn schitterende taalgevoel) maar op een andere manier ingezet. Dan zat hij nu niet in de gevangenis.

Dirty Cargo (2015)

Dirty Cargo (2015)

Kjersti Knudssøn & Symøve Bakke

59 minuten

Single malt whisky is puurder en duurder dan blended whisky. Als je een single malt whisky drinkt, weet je zeker dat je een whisky drinkt waarvan de ingrediënten komen uit een en dezelfde destilleerderij. Blended whisky is een mix. Vaak van alles en nog wat. En daarom zijn blended whisky’s goedkoper.

Zo is het ook met olie. De beste olie is pure olie. Je kunt olie mixen met allerlei ongeraffineerde afvalproducten, maar daar komen ongelukken en explosies van. Slechte, vervuilde, ‘blended’ olie vliegt eerder in de fik. Maar … pure olie is duur. En omdat alles (in ieder geval heel veel) in het leven om geld draait is, wordt er in de oliewereld (net als elders) veel gesjoemeld met de samenstelling van olie.

Of, zoals een van de experts in de Noorse documentaire Dirty Cargo opmerkt: “Cheating is common in the gasoline trade. It is easy to pass off bad gasoline as high quality oil.”

Of, zoals een andere expert zegt: “Mixing and trickery occurs all the time.” Of, zoals een derde oliekenner vertelt: “If you talk about a cargo of 32000 tons and you mix 100 tons of shit into it, nobody will notice.”

Vals spelen, iets verkopen als pure olie, terwijl het een mix van olie en ‘shit’ is, waarom? Omdat je zo meer geld kunt verdienen en omdat het toch niet opvalt. Als je goed en slim doet, komt niemand erachter. Je bent een dief van je eigen portemonnee als je het niet doet: dat is een beetje de houding van de verzamelde olie-industrie, die in deze documentaire aan het woord komt. Met de mannen van Trafigura (de op twee na grootste olieproducent ter wereld, met een jaarlijks omzet van tussen de 50 en 60 miljard dollar per jaar) als de grootste boosdoeners. Die waren net iets te hebzuchtig en te overmoedig. Trafigura had jarenlang de gewoonte om net iets te veel ‘shit’ door de pure olie te mengen. Toen ontplofte de boel, gingen er mensen dood, kwamen er grote hoeveelheden sulfiet vrij en werden er heel veel mensen ziek.

Maar worden die oliemengsels dan helemaal niet gecontroleerd? Hoe moeilijk kan dat zijn? Al die olietankers moeten toch in elke haven laten zien wat ze aan boord hebben? En dat wordt toch tot in den treuren gecontroleerd?

Neen. Dat is misschien wel de meest schokkende conclusie van Dirty Cargo: er is nauwelijks controle. Tot twintig jaar geleden werd de inhoud van grote olietankers in elke haven die ze aandeden zeer intensief en ‘fysiek’ gecontroleerd. De autoriteiten stapten aan boord en namen monsters van de lading. Maar dat duurde te lang en was te kostbaar. Nu vinden er voornamelijk papieren controles plaats. “Now we only check on paper.”

Als het op papier klopt, is het goed. De havenautoriteiten, controleurs, veiligheidsbeambten en administratief medewerkers die in Dirty Cargo over deze vreemde (en levensgevaarlijke) gang van zaken worden geïnterviewd, weten dat ze fout zitten, zo fout als het maar kan. De winstlust van de grote oliemaatschappijen zaait al jaren dood en verderf, maar Het Systeem (om de decadente ontsporingen van onze neokapitalistische heilstaat maar een naam te geven) dwingt zijn bureaucratische slaven om te doen alsof alles in orde is.

Just checking the walls, just checking the walls.

Kijk dus vooral naar minuut 21, minuut 26, minuut 29 en minuut 49: op deze momenten in de film geven twee havenbureaucraten antwoord op moeilijke vragen van de documentairemakers. ‘Waarom vinden er geen fysieke controles plaats?’, ‘Waarom is er niets gedaan met klokkenluiders die duidelijk zeggen dat er iets grondig mis is?’, ‘Waarom ontbreekt er essentiële informatie in het archief?’ Het is geweldig om te zien hoe op deze momenten in de documentaire de verbale en de non-verbale communicatie volstrekt verschillende routes bewandelen. Knipperende ogen, het vermijden van contact, bewegende handen, overdreven formeel taalgebruik, afgebroken zinnen, vreemde grammaticale fouten, ademnood, blozen, eindeloos geschuif met papier. Conclusie: hier klopt iets niet. Hier vertellen mensen dat het allemaal koek en ei is, terwijl ze dondersgoed weten dat het een grote puinhoop is. Niet alleen nu, maar al jaren. Niet alleen in deze zaak, maar waarschijnlijk ook in vele, vele andere dossiers.

In minuut 21, 26, 29 en 49 zie je de mens in al zijn naaktheid: wij zijn allemaal daders, wij zijn allemaal slachtoffers. Dag in, dag uit. Hoe kunnen we aan dit helse lot ontsnappen? Grote schoonmaak? Een Enorme Ommekeer? Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen? Bezield Leiderschap? Waardegericht Organiseren? Ik vrees dat dat allemaal niet genoeg is. Revolutie?

In Limbo (2015)

In Limbo (2015)

Antoine Viviani

85 minuten

Utopieën zijn per definitief naïef. Net als dystopieën. Een wereld waar iedereen gelukkig is en alles op rolletjes loopt, is zo plat als een dubbeltje. En ook een wereld waar alles en iedereen uit is op ellende en afbraak, is net iets te makkelijk. Zo zijn mensen niet. De belangrijkste eigenschap van onze werkelijkheid is haar onpeilbare diepte. Louter liefde of louter ellende, dat houden we niet vol. We zijn het langst houdbaar in een combinatie van goed en kwaad. Dat is het soort omgeving waarin de mensheid het beste gedijd. Een beetje goed, een beetje kwaad, een vleugje hemel, een toefje hel.

Zelfs in de utopie der utopieën, het Bijbelse paradijs, voelde de mens zich uiteindelijk niet thuis. Het was er fantastisch, eten en drinken in overvloed, alle dagen feest, maar er knaagde iets: we wilden meer, we wilden dieper, we wilden kennis. Paradijs betekent in het Perzisch ‘ommuurde tuin’. En dat is precies wat er mis mee is. Er staat een hek omheen. In het paradijs mag niet alles mag gezien en gezegd worden. Het paradijs is een droom, een illusie, niet echt. Of op zijn minst, half-echt. Dus moesten Adam en Eva daar weg. Ze wilden niet slechts de halve, maar de hele waarheid, ook al leidt dat tot ‘inconvenient truts’. Het zij zo. Buiten Edense muren is het vaak koud en guur. Het is wat het is. Vermeerdering van kennis is vermeerdering van leed. Niets aan te doen.

In Limbo is een impressionistische, nogal zweverige en langdradige semikunstzinnige documentaire, waarin een stem (Nancy Huston) zachtjes fluisterend vertelt hoe ons leven eruit zou kunnen zien als onze lichamelijkheid volledig was vervangen door datasporen. We zien stranden en wolkenluchten, grote computers, dataopslagruimten en af ten toe wat computergoeroes die de toekomst voorspelen en digitale pioniers die vertellen hoe geweldig het zal zijn als alles wat er op de wereld gebeurt, wordt geregistreerd en opgeslagen. ‘Dat moet toch kunnen?’ Het kan, maar moet het ook? Brave New World.

Hoe zit de werkelijkheid eruit als de volledige fysieke wereld is overgebracht naar de virtuele wereld, als alles en iedereen is opgeslagen in computers.  In Limbo probeert de implicaties van dit (fascinerende?) idee te onderzoeken. Helaas lukt dat niet echt. In Limbo grossiert in vage tegelteksten die nauwelijks worden geduid en extreme toekomstvisies die niet kritisch worden geanalyseerd.

‘Nu weet mijn computer al meer over mij dan mij moeder. In mijn computer zijn meer details van mijn gedrag vastgelegd dan mijn moeder ooit zou kunnen onthouden.’ Is dat zo? Computers kunnen enorm veel informatie opslaan, maar we snappen nog vrij weinig van de werking van het menselijk geheugen. Ik vrees dat mijn moeder meer over mij weet dan ik (of mijn computer) vermoed.

‘Een persoon bestaat vooral uit informatie’. Klopt. We zijn slechts een verzameling nulletjes en eentjes. En wij zijn ons brein. Maar we zijn ook atoomstof. En we zijn onze omgeving. En onze cultuur. En we zijn het product van een toevallige interactie tussen genen en geschiedenis. Et cetera. De mens is misschien bovenal een schier oneindige hoeveelheid metaforen. Voor elke ideologie is wel een mooi beeld voor handen. We zijn schipbreukelingen die zich vastklampen aan elk stuk wrakhout dat de illusie koestert dat ons lot niet volstrekt absurd is.

In Limbo wordt de suggestie gewekt dat mensen digitaal kunnen worden gekloond door alles wat ze zien, voelen en horen te registreren en op te slaan op computers. Alsof. Alsof wij louter zijn wat wij doen en meemaken. Alsof wij kunnen worden gereconstrueerd door onze gedragingen achter elkaar te leggen en ‘uit te printen’.

Niemand kent mij helemaal. Zelfs ik niet. Ook niet als ik mijn hele leven al mijn doen en laten digitaal had vastgelegd. Ik ken een deel van mijzelf (en gelukkig is die kennis de afgelopen jaren exponentieel gegroeid), maar mijn moeder weet dingen over mezelf die ik al lang weer vergeten ben. Mijn vrouw weet heel veel over mij, meer dan ik vermoed. Mijn kinderen, mijn vrienden, mijn vijanden: allemaal hebben ze ‘intelligence’ over mij waar ik geen weet van heb. Ik besta niet, ik ben fluïde. Wie ik ben hangt af van wie degene is die iets over mij wil weten. Ik ben een product van De Ander.

Net als U overigens.

donderdag 13 oktober, 2016- Alleen voor genodigenden

Ochtend – Zaal 1 (Uitverkocht)

08.00 - 09.00

Inloop & ontbijt (Foyer)

09:00 - 10:30

Terrorismefinanciering

Voor
woord
Rob Otjens Eigenaar, Fortress Group | Initiatiefnemer, Stichting Fraude Film Festival
Openings
filmpje
Ministerie van Veiligheid & Justitie
Intro
Jort Kelder Journalist
Adriaan van Dorp Managing Director Security & Intelligence Management, ABN AMRO Bank
Film
Q&A
Jort Kelder (moderator) Journalist
Grahame White Head of Training and development, Analysis international
Adriaan van Dorp Managing Director Security & Intelligence Management, ABN AMRO Bank
Peter Knoope Associate Fellow, ICCT | Senior Visiting Fellow, Clingendael
Founding Partner: ABN AMRO
10:30 - 11:00

Pauze (Foyer)

Middag – Zaal 1

11:00 - 12:15

Sport & Corruptie (Matchfixing)

Intro
Kees Jongkind Verslaggever Studio Sport, NOS
Film
It’s a bet: Sports & Gambling
Meer info over deze film
Q&A
Kees Jongkind (moderator) Verslaggever Studio Sport, NOS
André Brantjes Partner, Brantjes Advocaten
Jan Siemerink Directeur Sportief, KNLTB | Voormalig professioneel tennisspeler
Robbert Bakker Managing Director, DataExpert
Gerard Dielessen CEO, NOC*NSF
Founding Partners: DataExpert - NOC*NSF - KNLTB
12:15 - 13:15

Lunch (Foyer)

13.15 - 15.05

Lawful but Awful

Intro
Gerrie Lenting Reputation & Financiel Crime | Partner, Deloitte Risk Services
Film
The Price We Pay
Meer info over deze film
Q&A
Gerrie Lenting (moderator) Reputation & Financiel Crime | Partner, Deloitte Risk Services
Wim Huisman Hoogleraar Criminologie, Vrije Universiteit
Anna Gunn Promovendus afdeling Belastingrecht, Universiteit Leiden
Martijn Roessingh Adjunct-hoofdredacteur, Dagblad Trouw
Founding Partner: Deloitte
15:05 - 15:30

Pauze

15:30 - 16:35

Out of court solutions

Intro
Patrick Ploeger (moderator) Partner, De Brauw Blackstone Westbroek
Film
TeliaSonera – The Uzbek Affair
Meer info over deze filmMeer info over deze film
Q&A
Patrick Ploeger (moderator) Partner, De Brauw Blackstone Westbroek
Mark Rochon Member, Miller & Chevalier
Hans van der Vlist Directeur, FIOD
Vincent Leenders Plaatsvervangend Hoofdofficier van Justitie, Functioneel Parket
Founding Partners: Fiod - Openbaar Ministerie
16:35 - 18:30

Eerlijk eten

Intro
Roel Stevens Directeur, NVWA-Inlichtingen- en Opsporingsdienst
Film
Q&A
Joël Broekaert (moderator) Food writer | Culinair journalist, Broekaert Media Producties
Saskia van Ruth Business Unit Manager | Professor Food Authenticity, Wageningen UR
Hugo Byrnes Vice President Product Integrity, Ahold Delhaize
Roel Stevens Directeur, NVWA-Inlichtingen- en Opsporingsdienst
Founding Partner: Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

Middag – Zaal 2 (Uitverkocht)

11:00 - 13:30

Cybersecurity

Intro
Pim Takkenberg Director Cyber Security, Northwave
Film
Sneak Preview
Q&A
Pim Takkenberg (moderator) Director Cyber Security, Northwave
Peter Eijsvoogel Partner, Allen & Overy LLP
Jeroen van den Hoven Professor of Ethics and Technology, Delft University of Technology
Inge Philips Director Cyber Risk Services, Deloitte | Voormalig Deputy Head of Division, Nationale Politie
Wim Hafkamp Chief Information Security Officer, Rabobank
Founding Partner: Allen & Overy
13:30 - 14:30

Lunch

14:30 - 16:15

Identiteitsfraude

Intro
Suzanne van Asseldonk Verslaggever Opgelicht?!, AVROTROS
Film
The Woman Who Wasn't There
Meer info over deze film
Q&A
Suzanne van Asseldonk (moderator) Verslaggever Opgelicht?!, AVROTROS
Harrie Balke Voorzitter van de Werkgroep Tegengaan Identiteitsfraude Oost-Nederland
Hans Funken ‎Senior Business Solutions Consultant, SAS
Slachtoffer identiteitsfraude
Founding Partner: SAS
16:15 - 16:45

Pauze (Foyer)

16:45 - 18:00

Verzekeringsfraude

Intro
Cor de Horde Journalist, Het Financieele Dagblad
Film
Claimed and Shamed
Meer info over deze film
Q&A
Cor de Horde (moderator) Journalist, Het Financieele Dagblad
Marcel Kommer Coördinator Fraudebeheersing, CZ
Marcel Bouwman Teamleider Specialistisch Integriteitzaken, Delta Lloyd

Avond – Zaal 1 (Uitverkocht)

18:30 - 19:30

Borrel en Buffet (Foyer)

19:30 - 20:15

Uitreiking Anti Fraude Award

Opening
Peter van Ingen Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Aan het woord
Arjen Tillema Bestuurslid, Transparency International Nederland
Filmpje
Het Expert Comité
Film
Drie Portretvideo's Genomineerden
Uitreiking
Anti Fraude Award
20:15 - 21:45

Klokkenluiders

Intro
Rob Otjens Eigenaar, Fortress Group | Initiatiefnemer, Stichting Fraude Film Festival
Aan het woord
Jelle Peter de Ruiter KRO-NCRV
Q&A
Peter van Ingen (moderator) Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Frans Bromet Maker Stank voor dank
Film
Stank voor Dank
Meer info over deze film
Aan het woord
Klokkenluiders
Afsluiting
Arthur de Groot Founder, Institute for Financial Crime | Voorzitter, Stichting Fraude Film Festival
Founding Partners: Fortress - People Intouch
21:45 - 22:30

Afsluitende borrel (Foyer)

vrijdag 14 oktober, 2016

€ 27,50

Ochtend – Zaal 1 (Uitverkocht)

08:30 - 09:00

Inloop

09:00 - 09:15

Opening

Voor
woord
Peter van Ingen Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Openings
filmpje
Ministerie van Veiligheid & Justitie
Aan het woord
Rob Otjens Eigenaar, Fortress Group | Inititatiefnemer, Stichting Fraude Film Festival
09:15 - 10:20

Out of court solutions

Intro
Patrick Ploeger (moderator) Partner, De Brauw Blackstone Westbroek
Q&A
Patrick Ploeger (moderator) Partner, De Brauw Blackstone Westbroek
Peter van Leusden Projectleider Anti Corruptie Centrum, FIOD
Albert Jan Kwakman Projectleider Bijzondere Zaken, FIOD
Film
TeliaSonera – The Uzbek Affair
Meer info over deze filmMeer info over deze film
Q&A
Patrick Ploeger (moderator) Partner, De Brauw Blackstone Westbroek
Mark Rochon Member, Miller & Chevalier
Founding Partners: Fiod - Openbaar Ministerie
10:20 - 10:50

Pauze (Foyer)

10:50 - 12:30

Cybersecurity

Intro
Peter van Ingen Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Film
Q&A
Peter van Ingen (moderator) Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Inge Philips Director Cyber Risk Services, Deloitte | Voormalig Deputy Head of Division, Nationale Politie
Stan Hegt Digital security expert | co-founder, Outflank
Founding Partner: Allen & Overy

€ 49,00

Ochtend – VIP programma

09:00 - 12:30

Vip Masterclass (Gerechtshof)

Intro
Peter van Ingen Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Film
Q&A
Robert Hein Broekhuijsen (moderator) Partner, Ivy Advocaten
Maarten Mastboom Raadsheer plaatsvervanger, gerechtshof Amsterdam | Voormalig vice president, gerechtshof Amsterdam
Frans Bauduin Raadsheer plaatsvervanger, gerechtshof Arnhem-Leeuwarden | Voormalig vice president, rechtbank Amsterdam

€ 31,50

Middag – Zaal 1 (Uitverkocht)

13:30 - 14:30

Verzekeringsfraude

Intro
Cor de Horde Journalist, Het Financieele Dagblad
Film
Claimed and Shamed
Meer info over deze film
Q&A
Cor de Horde (moderator) Journalist, Het Financieele Dagblad
Marcel Kommer Coördinator Fraudebeheersing, CZ
Wilko Rovers Teammanager Fraud, Achmea
14:30 - 15:30

Terrorismefinanciering

Intro
Peter Knoope Associate Fellow, ICCT | Senior Visiting Fellow, Clingendael
Film
Q&A
Peter Knoope Associate Fellow, ICCT | Senior Visiting Fellow, Clingendael
Seumas Miller Professor of Philosophy, Charles Sturt University | Senior Research Fellow, 3TU Centre for Ethics and Technology, Delft University of Technology
Grahame White Head of Training and development, Analysis international
Adriaan van Dorp Managing Director Security & Intelligence Management, ABN AMRO Bank
Founding Partner: ABN AMRO
15:30 - 16:00

Pauze (Foyer)

16:00 - 17:20

Sport & Corruptie

Intro
Kees Jongkind Verslaggever Studio Sport, NOS
Film
It’s a bet: Sports & Gambling
Meer info over deze film
Q&A
Kees Jongkind (moderator) Verslaggever Studio Sport, NOS
Ben van Rompuy Assistant Professor of Competition Law, Universiteit Leiden
Paul Haarhuis Tenniscoach | Voormalig professioneel tennisspeler
Joost Gijzel Sales Executive Counter Fraud Solutions, DataExpert
Founding Partners: DataExpert - NOC*NSF - KNLTB
17:20 - 18:45

Klokkenluiders

Intro
Rob Otjens Eigenaar, Fortress Group | Initiatiefnemer, Stichting Fraude Film Festival
Aan het woord
Klokkenluiders
Film
Stank voor Dank
Meer info over deze film
Q&A
Frans Bromet Maker Stank voor dank
Founding Partners: Fortress - People Intouch

€ 31,50

Middag – Zaal 3 (Uitverkocht)

13:30 - 15:00

Identiteitsfraude

Intro
Suzanne van Asseldonk Verslaggever Opgelicht?!, AVROTROS
Film
The Woman Who Wasn't There
Meer info over deze film
Q&A
Suzanne van Asseldonk (moderator) Verslaggever Opgelicht?!, AVROTROS
Harrie Balke Voorzitter van de Werkgroep Tegengaan Identiteitsfraude Oost-Nederland
Helen van der Sluys Coördinator Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en -fouten, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Hans Funken ‎Senior Business Solutions Consultant, SAS
Founding Partner: SAS
15:00 - 15:30

Pauze (Foyer)

15:30 - 17:30

Lawful but Awful

Intro
Gerrie Lenting Reputation & Financiel Crime | Partner, Deloitte Risk Services
Film
The Price We Pay
Meer info over deze film
Q&A
Gerrie Lenting (moderator) Reputation & Financiel Crime | Partner, Deloitte Risk Services
Harold Crooks Regisseur The price we pay
Q&A
Gerrie Lenting (moderator) Reputation & Financial Crime | Partner, Deloitte Risk Services
Anna Gunn Promovendus afdeling Belastingrecht, Universiteit Leiden
Founding Partner: Deloitte
17:30 - 18:45

Eerlijk eten

Intro
Peter van Ingen Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Film
Keuringsdienst van Waarde - Verse Tonijn
Meer info over deze film
Q&A
Peter van Ingen (moderator) Programmadirecteur, Stichting Fraude Film Festival
Sjaak Kant Hoofd Opsporing, Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit
Koen Kolodziej Hoofd afdeling Ontwikkeling en Inlichtingen NVWA, Ministerie van Economische Zaken
Founding Partner: Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

Over het festival

F-logoOp donderdag 13 en vrijdag 14 oktober vond de derde editie plaats van het Fraude Film Festival.

Twee volle dagen met films en documentaires over fraude en de bestrijding ervan. Het festival beoogt het maatschappelijk bewustzijn over fraude te vergroten en een trendbreuk in de bestrijding ervan te forceren.

Nu is Nederland geen land waar fraude dagelijks voorpaginanieuws is, of waar corruptie welig tiert. Toch wordt er meer gesjoemeld dan we denken – of voor waar willen houden. Zou het kunnen dat illusies het zicht op de realiteit verhullen? Of is fraude eerder ongemakkelijk dan schokkend? Dit festival is dé gelegenheid om tegels te lichten.

Op donderdag 13 oktober was het evenement uitsluitend toegankelijk voor genodigden. Op vrijdag 14 oktober was iedereen van harte welkom.

Organisatie

organisationMissie

De Stichting Fraude Film Festival is een non-profitorganisatie die zich inzet voor de organisatie van een filmfestival.

Tijdens dit evenement wordt het fenomeen fraude in vele hoedanigheden onder de loep genomen. Fraude is namelijk big business. De verdiensten zijn hoog, de risico’s klein. Door films en documentaires te vertonen wordt dit ‘lastige’ onderwerp onder de aandacht gebracht van een groot publiek.

Alle activiteiten die de Stichting Fraude Film Festival ontplooit komen voort uit de missie: het stimuleren en vergroten van (internationale) bewustwording rondom de impact van fraude.

Dit doet het Fraude Film Festival door het bijeen brengen van verschillende netwerken binnen de publieke en private sector. Het vertonen van inspirerende documentaires en het aangaan van kritische debatten staan hierbij centraal. Het Fraude Film Festival neemt binnen deze debatten een neutrale, onafhankelijke positie in.


searchVisie

De Stichting Fraude Film Festival ziet zichzelf in de toekomst als een internationaal onafhankelijk platform op het gebied van fraude, waarbinnen het Fraude Film Festival een jaarlijks terugkerend evenement is.

Het streven is erop gericht het festival ieder jaar in zowel kwalitatief als kwantitatief (meer partners, groter publiek) opzicht te laten groeien, om aldus de doelstelling van de Stichting dichterbij te brengen.

Bestuur

Stichting Fraude Film Festival

RSIN8540.52.410


Arthur de Groot (voorzitter)

fff arthur de groot

Arthur de Groot is ruim 30 jaar als forensisch accountant en gerechtelijk deskundige werkzaam in de fraudebestrijding, eerst bij de Centrale Recherche Informatiedienst (CRI) in Den Haag, later bij Ernst & Young en als partner bij Deloitte. Hij is tevens initiatiefnemer en directeur van het in 2015 opgerichte en in Den Haag gevestigde Institute for Financial Crime, een kennisinstituut gericht op de innovatie van fraude- en corruptiebestrijding.

Arthur heeft veel ervaring met het opzetten van forensic opleidingen en trainingen. Sinds 2014 is hij voorzitter van het Fraude Film Festival.

Deloitte Forensic & Dispute Services


IFFC


Jantien Heimel (penningmeester)

fff jantien heimel

Jantien is hoofd Internal Audit Netherlands bij Vattenfall Group, de moedermaatschappij van energiemaatschappij Nuon. Zij is onder meer verantwoordelijk voor de coördinatie van incidentonderzoeken binnen Vattenfall. Daarvoor was zij manager bij Ernst & Young Security & Integrity Services. Tot medio 2013 was Jantien voorzitter van het bestuur van de Nederlandse afdeling van de Association of Certified Fraud Examiners (ACFE). Daarnaast is Jantien penningmeester en vicevoorzitter van het Instituut van Internal Auditors Nederland.

Nuon


Rob Otjens (secretaris)

fff rob otjens

Rob is de initiatiefnemer van het Fraude Film Festival, secretaris van de Stichting en directeur van Fortress Group. Fortress Group bestaat uit twee bedrijven: Fortress Staffing Services bv en Fortress Academy bv. Fortress Staffing is gespecialiseerd in werving en selectie, detachering en interim management op het gebied van security en fraude-riskmanagement. Fortress Academy ontwikkelt en verzorgt opleidingstrajecten op het gebied van security en fraude-riskmanagement.

Voordien was Rob onder meer werkzaam als districtsmanager bij Securicor en bij Adecco Personeelsdiensten.

Fortress


Marijke Kaptein (bestuurslid)

Marijkmarijke kapteine Kaptein  heeft veel ervaring in de opsporing en vervolging van strafzaken. Zij was onder meer fraude-officier bij het Openbaar Ministerie en is nu werkzaam als plaatsvervangend directeur van de FIOD.

Daarnaast was zij de afgelopen 20 jaar voorzitter van een galerie. Ook is zij een liefhebber van film. De combinatie van fraude, kunst en film maakte haar vanaf de start enthousiast voor het FFF. Via films en documentaires kan een verhaal immers anders, indringender worden verteld. En fraude kent veel verhalen. Over gretigheid, grenzen, gemakzucht en inventiviteit. Het gaat over mensen. Over ons.

Tijdens de eerste twee edities heeft Marijke meegedaan aan een Q&A met Peter van Ingen. Vanaf mei 2016 is zij medebestuurder van het FFF. Ze hoopt haar kennis, bestuurservaring en haar netwerk in te kunnen zetten voor dit mooie festival.

FIOD Belastingdienst 

Raad van inspiratie

De Stichting Fraude Film Festival heeft een Raad van Inspiratie ingesteld.

De Raad van Inspiratie zorgt voor inhoudelijke verbreding, initieert discussie over de inhoud en steunt in woord en daad de ambitie van het Fraude Film Festival om een (inter)nationaal platform te zijn. De Raad wordt gevormd door beleidsbepalers, directieleden of leden van de Raad van Bestuur uit zowel publieke als private organisaties. De leden zijn bijzonder geïnteresseerd in film en hebben affiniteit met fraudebestrijding. De Raad komt drie maal per jaar bijeen om het festival te adviseren en te evalueren.

Medewerkers

Binnenkort vindt u hier meer informatie over de medewerkers van het Fraude Film Festival.

 

Vrijwilligers

Op 13 en 14 oktober 2016 staat EYE Amsterdam weer in het teken van het Fraude Film Festival. Twee dagen lang komen professionals en publiek samen voor films en documentaires die alles te maken hebben met fraude, corruptie en de bestrijding ervan. Ieder jaar melden vrijwilligers zich aan om het Fraude Film Festival vooraf en tijdens het evenement te versterken. Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het FFF.

Vrijwilliger FFF 2016

Wil jij meehelpen om het Fraude Film Festival 2016 weer tot een succes te maken? Meld je dan nu aan als vrijwilliger vooraf e/o tijdens het festival!


Waar doe je het voor?

Als vrijwilliger bij het FFF krijg je een uniek kijkje achter de schermen. Je leert nieuwe mensen kennen, waaronder professionals uit het fraudebestrijding werkveld. Daarnaast kan het FFF je een nieuwe interessante werkervaring geven, een mooie toevoeging aan je CV, maar bovenal: een erg leuke tijd.


Aanmelden

Wil je meer weten over de functie van vrijwilliger? Of wil je je direct aanmelden? Dit kan door contact met ons op te nemen via info@fraudefilmfestival.nl.

ANBI Status

Missie en strategie

De Stichting Fraude Film Festival is een non-profitorganisatie die zich inzet voor de organisatie van een filmfestival. Tijdens dit evenement wordt het fenomeen fraude in vele hoedanigheden onder de loep genomen. Fraude is namelijk big business. De verdiensten zijn hoog, de risico’s klein. Door films en documentaires te vertonen wordt dit ‘lastige’ onderwerp onder de aandacht gebracht van een groot publiek.

Alle activiteiten die de Stichting Fraude Film Festival ontplooid komen voort uit de missie: het stimuleren en vergroten van (internationale) bewustwording rondom de impact van fraude.

De Stichting Fraude Film Festival tracht haar doelen onder meer te verwezenlijken door:

  1. de organisatie van een toonaangevend filmfestival dat zowel fraudebestrijders als het grote publiek aanspreekt;
  2. na elke filmvoorstelling interactie te bewerkstelligen tussen publiek en fraude-experts;
  3. te voorzien in achtergrondinformatie over de verschillende thema’s en bijbehorende films;
  4. zoveel mogelijk media-aandacht voor het fenomeen fraude te genereren;
  5. een bedrag te doneren aan een getalenteerd filmmaker met de opdracht een korte film te vervaardigen;
  6. de werving van de founding partners om bovenstaande mogelijk te maken.

Visie

De Stichting Fraude Film Festival ziet zichzelf in de toekomst als een internationaal onafhankelijk platform op het gebied van fraude, waarbinnen het Fraude Film Festival een jaarlijks terugkerend evenement is. Het streven is erop gericht het festival ieder jaar in zowel kwalitatief als kwantitatief (meer partners, groter publiek) opzicht te laten groeien, om aldus de doelstelling van de Stichting dichterbij te brengen.


Doelgroep

De doelgroep van het Fraude Film Festival bestaat enerzijds professionals die zich bezighouden met de bestrijding van fraude en corruptie, anderzijds het grote publiek (documentaire professionals, documentaire liefhebbers, filmstudenten en scholieren) dat geïnteresseerd is in het onderwerp.


Beloningsbeleid

De bestuurders van de Stichting Fraude Film Festival zetten zich onbezoldigd in.


Jaarrekening

Jaarrekening 2014

Jaarrekening 2015

Anti Fraude Award

eye

Tijdens het Fraude Film Festival 2016 werd voor de derde keer de Anti Fraude Award uitgereikt.

De Award

De Anti Fraude Award is bedoeld als blijk van waardering voor een persoon, een organisatie of een initiatief die of dat zich aantoonbaar heeft onderscheiden bij de bestrijding van fraude en daarmee een voorbeeldfunctie en een bron van inspiratie is voor anderen.

De Anti Fraude Award wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of organisatie dat zich op bijzondere wijze heeft ingezet voor de bestrijding van fraude. De prijs is een initiatief van de stichting Fraude Film Festival. De winnaar van de award wordt ieder jaar geselecteerd uit nominaties en opvallende en succesvolle fraude initiatieven. Iedereen, individuen en organisaties, kunnen worden voorgedragen voor deze prijs. 


Nominaties

Iedereen kan voor deze prijs worden voorgedragen, zowel individuen en organisatiesEen ontvangen nominatie wordt door een Expert Comité beoordeeld op de volgende twee criteria:

De genomineerde

  • Heeft zich aantoonbaar onderscheiden op het gebied van fraudebestrijding
  • Is een inspiratie voor anderen

Bij de keuze laat het Expert Comité zich leiden door fraude in de breedste zin van het woord: een opzettelijke handeling door één of meer personen waarbij misleiding wordt gebruikt om een onrechtmatig voordeel te behalen.

Voor wat betreft de kwalificatie “onderscheidend” wordt meegewogen of de persoon, de organisatie of het initiatief:

  • effectief en proactief is bij het bestrijden van fraude:
  • in staat is een breed publiek te bereiken en in beweging te krijgen;
  • een aantoonbare bijdrage levert aan een weerbare samenleving

Uitgesloten zijn
• Organisatoren (Stuurgroep) van het Fraude Film Festival,
• Bestuurders van de Stichting Fraude Filmfestival,
• Leden van het Expert Comité,
• Secretariaatsmedewerkers AFA/Expert Comité,

Partners van het Fraude Film Festival kunnen wel voor een nominatie in aanmerking komen.

Anti Fraude Award 2016

Op 13 oktober is de derde Anti Fraude Award uitgereikt aan onderzoeksjournalist Peter Olsthoorn. Han Fennema, CEO en voorzitter van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Gasunie had de eer om de bronzen award uit te reiken. De drie genomineerden die kans maakten op de award waren:

  • foodwatch NL
  • Dopingautoriteit/ Herman Ram
  • Peter Olsthoorn

Het Expert Comité heeft de award aan Peter Olsthoorn toegekend vanwege zijn vooruitstrevend working paper Big Data voor Fraudebestrijding. “Het working paper getuigt van goede research naar en visie op data-analyse voor fraudebestrijding. Peter Olsthoorn levert een uniek overzicht van samenwerkingsverbanden binnen de overheid op het gebied van big data.”

De genomineerden zijn door het onafhankelijke Expert Comité geselecteerd uit een longlist van 17 fraudebestrijders en anti-fraude initiatieven:

ECP/Marjolijn Bonthuis
Omdat het ECP,  zich sinds 2009 richt op een betrouwbare informatiesamenleving en zich inzet  om burgers, overheid en bedrijfsleven bewust te maken van het belang van digitale veiligheid. En met succes. Onlangs is adjunct Directeur Marjolijn Bonthuis door de internationale WiCS (Women in Cyber Security Foundation) gekozen als cybersecurity vrouw van het jaar 2016.


Stichting Opgelet op Internet
Omdat de Stichting Opgelet op Internet volledig wordt gerund door vrijwilligers en de website met 31.736 leden bijzonder succesvol is. Niet alleen worden regelmatig webshops offline gehaald, ook zoeken ze proactief de samenwerking met publieke en private partijen, waaronder bijv. Team High Tech Crime en het Landelijk meldpunt Internet Oplichting.


Antoine Deltour en Raphaël Halet
Omdat deze twee Franse klokkenluiders in 2011 geheime belastingdeals onthulden en vervolgens aangeklaagd en veroordeeld. Hun onthullingen, bekend als het  LuxLeaks-schandaal hebben tot diepgaande discussies geleidt; hun veroordeling tot grote publieke verontwaardiging.


Nationaal Cyber Security Centrum
Omdat het de missie van het NCSC is om bij te dragen aan het vergroten van de weerbaarheid van de Nederlandse samenleving in het digitale domein. Het NCSC deelt kennis en opgedane ervaring met publieke en private partijen. Binnen Nederland, maar ook Internationaal.


FIOD
Omdat de resultaten van het FIOD vorig jaar al hebben geleidt tot een AFA nominatie. Maar ook daarna volgden de successen zich in rap tempo op en zijn ze bijna wekelijks in het nieuws. Hun aanpak is zeer effectief, mede omdat het gericht is op het afpakken van vermogen.


Fraudehelpdesk
Omdat de Fraudehelpdesk een steeds groter publiek bereikt en daarmee actief bijdraagt aan een weerbare samenleving.  Op de website verschijnen bijna dagelijks nieuwe waarschuwingen tegen actuele fraudevormen. De Fraudehelpdesk is zeer bekend bij het grote publiek en de website wordt dan ook goed bezocht.


Peter Olsthoorn
Omdat deze onderzoeksjournalist een vooruitstrevend  working paper, t.w. Big Data voor fraudebestrijding,  heeft geschreven als achtergrondstudie voor het project big data, privacy en veiligheid. Het doel is om effectiever te kunnen optreden tegen fraude.


Opgelicht?! App
Omdat deze gratis app de weg naar het grote publiek heeft gevonden. De app bevat korte, bondige berichten met bijzonder informatieve waarschuwingen tegen actuele fraudevormen.


Stichting ICTU
Omdat hun landelijke aanpak “adreskwaliteit” veel fraudes in de keten helpt voorkomen. Ook werkt ICTU mee aan de ontwikkeling van het BSN-koppelregister  voor de inzet van private authenticatiemiddelen in het publieke domein. Daarnaast richten zij zich  ook op processen die helpen vooruit te kijken naar wat mogelijk op de keten afkomt, zoals een experiment met ‘datamining’ om nieuwe risicoprofielen en -indicatoren te
ontdekken.”


Foodwatch NL
Omdat Foodwatch opkomt voor eerlijk en veilig voedsel. De eerste grote campagne “misleid” waarbij misleidende marketingtrucs werden onthuld werd een groot succes.


International Management Forum
Omdat het IMF bijdraagt aan de bestrijding van fraude door het ontwikkelen van een groot aantal opleidingen, masterclasses en cursussen op het gebied van cyber security.


Website en App van Bijzonder Strafrecht
Omdat de website en de gratis app dagelijks  de “lessons learned” publiceert op het gebied van financieel economisch strafrecht. En daarnaast ook op het gebied van anti-corruptie, crime-tech en faillissementsfraude.


Bas van Dorst/SmartProtect
Omdat hij SmartProtect heeft bedacht en ontwikkeld, een  nuttige (gratis) app  die je waarschuwt als je wordt opgelicht. Met dit idee werd hij samen met zijn team onlangs de terechte winnaar van de Startup Days Tilburg. Een bijzonder initiatief, gebaseerd op zijn eigen ervaring met internetfraude.


Stichting Anti Doping Autoriteit Nederland/Herman Ram
Omdat deze onafhankelijke organisatie al jaren een strijd voert voor een doping vrije sport. Herman Ram durft als boegbeeld van deze autoriteit duidelijk stelling te nemen tegen elke vorm van  dopingfraude.  De wijze waarop hij dit doet getuigt van veel durf en lef.


Betaalvereniging Nederland
Omdat een veilig en goed werkend betalingsverkeer van groot belang is voor de samenleving. Naast het doen van analyses en onderzoeken, draagt de Betaalvereniging NL succesvol bij aan het vergroten van de weerbaarheid van de burgers, o.a. met de campagne “hang op, klik weg en bel uw bank”. 


Huis voor Klokkenluiders
Omdat dit initiatief sinds kort een vertrouwelijk platform biedt voor het melden van misstanden.  De organisatie is onafhankelijk en biedt met gratis advies en hulp, een lage drempel aan mensen die een werk gerelateerde  misstand willen melden.


Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit (CBV)
Omdat uit cijfers van het Centrum Bestrijding Verzekeringscriminaliteit (CBV) jaar na jaar blijkt dat verzekeraars miljoenen euro besparen door een effectieve aanpak van fraude. Dat blijkt ook weer over de cijfers in 2015. In dat jaar  werden 10% meer fraudemeldingen ontvangen.

Anti Fraude Award 2015

Op donderdag 8 oktober heeft Transparency International Nederland de Anti Fraude Award 2015 gewonnen. Het Expert Comité had uit de 20 inzendingen drie genomineerden gekozen die op 8 oktober tijdens het Fraude Film festival 2015 kans maakten op de de Anti Fraude Award. De genomineerden waren:

de FIODTransparency International en NRC Handelsblad. Het onafhankelijke Expert Comité heeft de Award aan Transparency International Nederland toegekend vanwege de tomeloze ambitie en zichtbaarheid, waarmee zij een geduchte tegenstander is van corrupte partijen waar ook ter wereld.

De bronzen award is speciaal voor het Fraude Film Festival ontworpen door de bekende kunstenaar Jeroen Spijker en symboliseert “oplettendheid”.

De drie genomineerden zijn geselecteerd uit een longlist van vele geselecteerde fraudebestrijders en fraude-initiatieven die ons land rijk is:

  •  ZEMBLA
  • Opsporing verzocht
  • ECP Platform voor Informatie Samenleving
  • Johanna Reddingius
  • Fraudeteam van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens
  • Bob Hoogenboom
  • Nationaal Cyber Security Centrum
  • Belastingdienst / FIOD
  • Informatie en Expertise Centrum
  • VARA’s RAMBAM
  • NL Confidential
  • Fraude Helpdesk
  • Nederland ICT
  • Alert Online
  • Stichting Fraude Aanpak Detailhandel
  • Transparency International Nederland
  • NRC Handelsblad
  • DSW Zorgverzekeraar
  • Verbond van Verzekeraars/CBV

Anti Fraude Award 2014

De eerste Anti Fraude Award is tijdens de eerste editie van het Fraude Film Festival uitgereikt aan het televisieprogramma Opgelicht?!

Het programma is geselecteerd uit de door de partners aangedragen genomineerden. Het Expert Comité is van mening dat Opgelicht?! zich aantoonbaar heeft onderscheiden bij het bestrijden van fraude in brede zin en een voorbeeld en inspiratie is voor anderen. Objectief, onafhankelijk en vernieuwend, zo luidt de mening van het Expert Comité.

Daarnaast prijst het Expert Comité het programma vooral ook omdat het zonder aanziens des persoons of organisatie duistere praktijken aan het licht brengt en burgers en bedrijfsleven waarschuwt tegen een breed scala aan frauduleuze praktijken.

Expert Comité

Een onafhankelijk Expert Comité beoordeelt de nominaties en selecteert de winnaar. Uit een longlist van ca. 20 kandidaten, worden drie genomineerden geselecteerd en één winnaar. Het Expert Comité bestaat momenteel uit de volgende personen:

Adriaan van Dorp (Voorzitter)

fff adriaan van dorp

Adriaan van Dorp is directeur van Security & Intelligence Management en lid van de ABN AMRO Bank Management Groep. Hij stuurt een team aan dat zich bezighoudt met onderzoek naar uiteenlopende vormen van financiële criminaliteit. Daarvoor werkt hij in managementfuncties bij de politie Amsterdam-Amstelland en bij het Korps Landelijke Politiediensten. Daar geeft hij leiding aan de Intelligence Unit van de Nationale Recherche. Na zijn opleiding aan de Politieacademie studeert hij af als organisatie-antropoloog. Wellicht verklaart dat zijn focus op een weerbare samenleving, cultuurverandering en leiderschap. Adriaan richt zich op een duurzame financiële industrie die integriteit, transparantie en eenvoud nastreeft.

ABN AMRO


André Brantjes (Lid)

fraude film festival andre brantjes

André is sinds 1987 advocaat in arbeids-, ondernemings- en sportrecht met een kantoor in Amsterdam en een Dutch Desk in Boston. Hij behartigt de belangen van (inter)nationale ondernemingen, topsporters en sportbonden. Vanuit Boston begeleidt hij bedrijven en startups die overwegen te investeren in Nederland. Hij is bekend als pleitbezorger van de Coaches Betaald Voetbal en Michael Rasmussen. Daarnaast is hij arbiter bij het sporttribunaal in Lausanne, waar zaken dienen over matchfixing en geschillen worden beslecht in tucht-, transfer- en dopingzaken (bijtincident Suárez, Claudia Pechstein).

Brantjes Advocaten Amsterdam


Inge-Lisa Toxopeus-De Vries (Lid)

fraude film festival inge lisa toxopeus

Inge-Lisa is registeraccountant. Specialist in fraudeonderzoek en berekening van vermogensschade. Werkte vijftien jaar bij de Big Four en in de advocatuur. Zij slaat een brug tussen recht en accountancy. Naast het uitvoeren van onderzoeken is Inge-Lisa actief in het onderwijs. Bij de Erasmus Universiteit is zij betrokken bij de post-academische opleiding Forensisch Financieel Deskundige. Inge-Lisa verzorgt ook colleges financiële analyse, jaarrekening lezen en vermogensschade aan advocaten, curatoren, rechters-commissarissen.

Hermes Advisory & Firm Onderwijs


Ronald Prins (Lid)

prinsIn 1995 studeert Ronald als wiskundige af aan de Technische Universiteit Delft. Zijn carrière begint bij de afdeling digitale technologie van het NFI. Zijn specialiteit: encryptie. Hij speelt een prominente rol bij het decrypten van beveiligingen waar opsporingsinstanties op stuiten. In 1999 richt hij met Menno van der Marel Fox-IT op. Fox-IT speelt een cruciale rol in de cybersecurity van Nederland. Zo ontwikkelt het bedrijf apparatuur voor de bescherming van staatsgeheimen, verricht digitaal onderzoek naar integriteits- en fraudedelicten en beveiligt overheid en bedrijfsleven. Fox-IT haalt regelmatig het nieuws, bijvoorbeeld om uitleg te geven over veiligheidsvraagstukken.

Fox-IT


Vincent Leenders (Lid)

leendersVincent Leenders is Plaatsvervangend Hoofdofficier van Justitie bij het Functioneel Parket. In die functie is hij verantwoordelijk voor HR, waaronder werving & selectie van Officieren, initiëren van integrale aanpakken op diverse fraude en milieu onderwerpen waaronder fraude in de zorg, ondermijning en matchfixing, diverse strafzaken en buitengerechtelijk afdoeningen. Voordat hij in 2007 aan de slag gaat bij het Functioneel Parket werkte hij als belastingadviseur bij een groot accountantskantoor. Voor zijn huidige functie was hij werkzaam bij het FP als Officier van Justitie en aansluitend als landelijk coördinerend officier van justitie fraude. Als fraude-officier trok hij de aandacht met beleggingsfraudezaken, belastingfraude door directeuren van een trustkantoor en de megaschikking met de First Curaçao International Bank. Hij was daarbij betrokken bij strafzaken die – bijvoorbeeld als gevolg van zaken doen met corrupte landen of door andere vormen van internationaal justitieel drijfzand – met substantiële schikkingen worden afgedaan (SBN Offshore, Rabobank, Ballast Nedam, VimpelCom. Als coördinerend Officier van Justitie was hij eindverantwoordelijk voor het beleid in grote fraudezaken. Met koerszicht bewaakt hij dat rechtszaken optimaal effect sorteren.

Openbaar Ministerie

Kunstenaar Jeroen Spijker

De Anti Fraude Award is ontworpen en gemaakt door de bekende kunstenaar Jeroen Spijker. In onderstaande video licht hij zijn ontwerp toe.

 

De Anti Fraude Award is ontstaan vanuit het begrip oplettendheid. Het is een mensenoog met trekjes van een roofvogeloog. De roofvogel cirkelt rond en krijgt overzicht. De award heeft een voor- en een achterkant. Je moet ogen in je rug hebben om alles te zien. Het is hierdoor ook een rechter- en een linkeroog, je moet beide ogen open houden. Het staat ook voor het feit dat je bij fraude geen oogje moet dichtknijpen maar vanuit je moreel kompas moet communiceren, vragen stellen en trachten het tij te keren.

Zie de website voor meer informatie over Jeroen Spijker.

Aanmoedigingsprijs

awardDe aanmoedigingsprijs is een prijs voor een documentairemaker (m/v). Win een geldbedrag van maar liefst €10.000 en vertoon jouw (korte) documentaire op de volgende editie van het Fraude Film Festival!

De prijs past naadloos in de visie en missie van het FFF: nieuwe filmmakers ruimte bieden zich te ontplooien in het fraudedomein. Bied inzicht in de wereld van list en bedrog, maak burgers alert en weerbaar.


Voor wie is de aanmoedigingsprijs bedoeld?

De beoogde documentaire dient bijzonder te zijn, van hoogwaardig inhoudelijk en artistiek gehalte en moet betrekking hebben op het onderwerp ‘fraude’. Daarbij geldt bovendien dat de film maatschappelijke relevantie moet hebben.


De prijs

De aanmoedigingsprijs bestaat uit een substantieel geldbedrag en professionele ondersteuning van productiebedrijf Moondocs. Daarnaast gaat de documentaire in première tijdens het Fraude Film Festival 2018.

Aanmoedigingsprijs 2015

Nikki van der Westen is de winnares van de Aanmoedigingsprijs van het Fraude Film Festival 2015, die in dat jaar voor het eerst werd uitgereikt. De prijs stelt jonge documentairemakers in staat om documentaires te maken over fraude, corruptie, machtsmisbruik of aanverwante onderwerpen.

Nikki is vorig jaar vol enthousiasme aan de slag gegaan en heeft sindsdien alles mogen ervaren wat bij het maken van een documentaire plaatsvindt: de verandering naar een nieuw onderwerp omdat het originele idee werd achterhaald door de actualiteit, de uitdaging van het vinden van fondsen om de documentaire te kunnen realiseren en daarnaast gewoon hard werken in haar dagelijkse baan.

Moondocs (voorheen IDTV Docs) heeft Nikki het afgelopen jaar inhoudelijk gecoacht en het Fraude Film Festival geholpen financiële fondsen te vinden om de film te kunnen bekostigen. Wat het Fraude Film Festival betreft heeft Moondocs daarmee, onder de verantwoordelijkheid van Carolijn Borgdorff, een bijzondere en uitzonderlijke bijdrage geleverd aan de invulling van de Aanmoedigingsprijs. We zijn haar en Moondocs daar zeer dankbaar voor.

Net vóór het festival van dit jaar kwam het verlossende woord: de financiering voor de documentaire is rond! Dit dankzij de medewerking van het Achmea SASS fonds, Moondocs en Fortress. We kunnen met trots aankondigen dat de première van de film van Nikki van Westen plaats zal vinden op het Fraude Film Festival 2017.

Dit traject heeft het Fraude Film Festival geleerd dat de aanloopperiode voor een documentaire 1,5 tot 2 jaar is. Omdat we met ingang van 2017 jaarlijks een eigen Fraude Film Festival documentaire willen vertonen, hebben we besloten de uitreiking van de nieuwe Aanmoedigingsprijs voortaan in het voorjaar plaats te laten vinden. Dit betekent dat dit voorjaar de nieuwe Aanmoedigingsprijs 2017 wordt uitgereikt waarvan de première -als alles goed loopt- plaats zal vinden in 2018.

De communicatie voor de uitreiking van de Aanmoedigingsprijs 2017 loopt via www.fraudefilmfestival.nl en alle partners worden persoonlijk geïnformeerd.

In de media

questionHet Fraude Film Festival is met regelmaat in de media terug te vinden. Komt u het FFF tegen in de media, laat het ons dan weten via info@fraudefilmfestival.nl


 

FFF op de radio


FFF in beeld

_MG_9651b (2) (1)

Archief

Sfeerimpressies, toespraken ministers, genomineerden Anti Fraude Award

Genomineerde Anti Fraude Award 2016 – Peter Olsthoorn

Genomineerde Anti Fraude Award 2016 – foodwatch NL

Genomineerde Anti Fraude Award 2016 – Dopingautoriteit

Videoboodschap minister Van der Steur Fraude Film Festival 2015

Videoboodschap Minister Opstelten Fraude Film Festival 2014

Sfeerimpressie Fraude Film Festival 2015

Genomineerde Anti Fraude Award 2015 – NRC

Sfeerimpressie Fraude Film Festival 2014

Genomineerde Anti Fraude Award 2015 – Transparency International Nederland

Genomineerde Anti Fraude Award 2015 – FIOD

Kunstenaar Anti Fraude Award – Jeroen Spijker

 

Locatie

Een festival dat wil inspireren, vraagt om een passend decor. Daarom vindt het Fraude Film Festival plaats in Nederlands mooiste filmtheater: EYE. Met uitzicht over het IJ en de skyline van Amsterdam.

Vanwege de beperkte parkeermogelijkheden raden wij u aan met het openbaar vervoer te reizen.


eye-black

IJpromenade 1
1031 KT Amsterdam
020 – 5891400
https://www.eyefilm.nl/

Foto’s Fraude Film Festival 2016

Partners

Het Fraude Film Festival kan niet georganiseerd worden zonder de bijdrage van onze partners. Nog geen partner van het Fraude Film Festival? Neem dan vrijblijvend contact met ons op over de mogelijkheden!

Onze huidige partners over hun bijdrage aan het Fraude Film Festival:


Founding Partners


Fiod

“Om fraude zo effectief mogelijk te bestrijden werkt de FIOD intensief samen met publiek- private (keten) partners. Samenwerken en kennisdelen zijn een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle aanpak tegen fraude. De FIOD werkt aan het bestrijden van fiscale, financieel economische criminaliteit en in het bijzonder de financiële component daarvan. De maatschappelijke impact van fraude is...

“Om fraude zo effectief mogelijk te bestrijden werkt de FIOD intensief samen met publiek- private (keten) partners. Samenwerken en kennisdelen zijn een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle aanpak tegen fraude. De FIOD werkt aan het bestrijden van fiscale, financieel economische criminaliteit en in het bijzonder de financiële component daarvan. De maatschappelijke impact van fraude is erg groot en daarom ondersteunt de FIOD het Fraude Film Festival van harte. Het maken van een statement tegen fraude is een goede stap op weg naar nog betere samenwerking!”


Fortress

“We zien dat veel verschillende bedrijven en organisaties samen bezig zijn om vanuit diverse specialisatiegebieden en bloedgroepen fraude te bestrijden. Publiek/private samenwerking en een multidisciplinaire aanpak (een gecombineerde inzet van verschillende expertisegebieden: financieel, IT forensisch, data analytisch, juridisch, etc.) geeft de grootste kans op een gestructureerde bestrijding van de fraude. Partijen moeten elkaar leren kennen...

“We zien dat veel verschillende bedrijven en organisaties samen bezig zijn om vanuit diverse specialisatiegebieden en bloedgroepen fraude te bestrijden. Publiek/private samenwerking en een multidisciplinaire aanpak (een gecombineerde inzet van verschillende expertisegebieden: financieel, IT forensisch, data analytisch, juridisch, etc.) geeft de grootste kans op een gestructureerde bestrijding van de fraude. Partijen moeten elkaar leren kennen en op een creatieve en innovatieve manieren naar de meest efficiënte aanpak kijken. We wilden daarom een evenement organiseren dat de fraude bestrijding professionals bij elkaar brengt om letterlijk op een andere manier naar fraude te kijken en nieuwe inzichten te bieden. Dat was voor ons de reden om het idee van het Fraude Film Festival ook daadwerkelijk op te pakken en met de onmisbare hulp van alle partners uit te gaan voeren.”


People Intouch

Als People Intouch zien wij in onze dagelijkse praktijk wat er allemaal mis kan gaan en hoe organisaties op een goede manier te werk kunnen gaan om fraude, corruptie en andere misstanden boven water te krijgen, te onderzoeken en op te lossen. Helaas zijn er ook nog genoeg organisaties waar naïviteit of zelfs ontkenning een...

Als People Intouch zien wij in onze dagelijkse praktijk wat er allemaal mis kan gaan en hoe organisaties op een goede manier te werk kunnen gaan om fraude, corruptie en andere misstanden boven water te krijgen, te onderzoeken en op te lossen. Helaas zijn er ook nog genoeg organisaties waar naïviteit of zelfs ontkenning een (te) grote rol spelen. Het Fraude Film Festival draagt naar onze mening bij aan het verminderen van die naïviteit en aan het feit dat ontkennen niet de beste route is.


Allen & Overy

“Iedereen is het erover eens dat fraude en corruptie de maatschappij schaden. De roep om fraude te bestrijden wordt door de jaren heen steeds luider. Maar in het complexe internationale handelsverkeer is niet altijd duidelijk wat geoorloofd is en wat niet. Vinden we ons gedrag van nu over een paar jaar nog steeds integer of...

“Iedereen is het erover eens dat fraude en corruptie de maatschappij schaden. De roep om fraude te bestrijden wordt door de jaren heen steeds luider. Maar in het complexe internationale handelsverkeer is niet altijd duidelijk wat geoorloofd is en wat niet. Vinden we ons gedrag van nu over een paar jaar nog steeds integer of veranderen de normen? En is wat lokaal volstrekt gebruikelijk is, internationaal misschien ongewenst. Allen & Overy staat over de hele wereld cliënten bij in het bewaken van de juridische grenzen. Het Fraude Film Festival biedt de gelegenheid om over integriteitsdillema’s in de praktijk na te denken.”


SAS

“Fraude, we lezen er vrijwel dagelijks over in de media. Organisaties staan onder steeds meer interne en externe druk om fraude snel en voortvarend aan te pakken. Een stevige uitdaging, want fraude komt van alle kanten en wordt steeds geavanceerder. Denk aan declaratiefraude bij ziekenhuizen, rentefraude bij banken en de vastgoedfraude. Ook weten fraudeurs van...

“Fraude, we lezen er vrijwel dagelijks over in de media. Organisaties staan onder steeds meer interne en externe druk om fraude snel en voortvarend aan te pakken. Een stevige uitdaging, want fraude komt van alle kanten en wordt steeds geavanceerder. Denk aan declaratiefraude bij ziekenhuizen, rentefraude bij banken en de vastgoedfraude. Ook weten fraudeurs van buiten de organisatie vaker succesvol toe te slaan met bijvoorbeeld fraude met toeslagen, BTW-aangiften en verzekeringen. SAS helpt organisaties fraude te bestrijden en wil door deelname aan dit Fraude Film Festival een bijdrage te leveren aan de maatschappelijke discussie en fraudebestrijding toegankelijk maken voor een breder publiek.”


ABN AMRO

ABN AMRO bedient retail, private banking en corporate banking klanten met een primaire focus op Nederland en met selectieve activiteiten in het buitenland. In Nederland wordt klanten een uitgebreid en compleet pakket aan producten en diensten aangeboden via omni-distributiekanalen waaronder geavanceerde mobiele applicaties en internetbankieren. ABN AMRO beschikt over gedegen financiële expertise en uitgebreide kennis...

ABN AMRO bedient retail, private banking en corporate banking klanten met een primaire focus op Nederland en met selectieve activiteiten in het buitenland. In Nederland wordt klanten een uitgebreid en compleet pakket aan producten en diensten aangeboden via omni-distributiekanalen waaronder geavanceerde mobiele applicaties en internetbankieren. ABN AMRO beschikt over gedegen financiële expertise en uitgebreide kennis van vele bedrijfstakken.


Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit

De kans dat je te maken krijgt met voedselfraude is aanzienlijk groter dan de kans dat je het slachtoffer wordt van een terroristische aanslag. Toch boezemt het laatste meer angst in. Heel verklaarbaar, maar misschien niet helemaal terecht. Want voedselfraude is niet alleen oneerlijk, het is ook  ondermijnend en soms gevaarlijk. Want wat nou als...

De kans dat je te maken krijgt met voedselfraude is aanzienlijk groter dan de kans dat je het slachtoffer wordt van een terroristische aanslag. Toch boezemt het laatste meer angst in. Heel verklaarbaar, maar misschien niet helemaal terecht. Want voedselfraude is niet alleen oneerlijk, het is ook  ondermijnend en soms gevaarlijk. Want wat nou als je amandelmeel koopt waaraan stiekem gemalen pinda is toegevoegd en je hebt een pinda-allergie? Of je koopt een pondje paling en die blijkt niet op het Ijsselmeer, maar in dioxinewater te zijn gevangen. Vaak zijn het complexe zaken. Daarom heeft de NVWA een eigen Inlichtingen- en Opsporingsdienst, die onder meer voedselfraude onderzoekt. Het Fraude Film Festival biedt een bijzondere mogelijkheid om deze vorm van fraude onder de aandacht te brengen. En vervolgens het gesprek aan te gaan over hoe publieke en private partijen die samen aan kunnen pakken.


Deloitte

“Samen bereik je meer dan alleen en dit heeft Deloitte doen besluiten zich als partner te positioneren tijdens het Fraude Film Festival. De mogelijkheid voor fraude professionals om vakinhoudelijk van gedachten te wisselen en nieuwe inzichten te krijgen draagt volgens Deloitte bij aan een meer doelgerichte bestrijding van fraude. Het openstellen van het Fraude Film...

“Samen bereik je meer dan alleen en dit heeft Deloitte doen besluiten zich als partner te positioneren tijdens het Fraude Film Festival. De mogelijkheid voor fraude professionals om vakinhoudelijk van gedachten te wisselen en nieuwe inzichten te krijgen draagt volgens Deloitte bij aan een meer doelgerichte bestrijding van fraude. Het openstellen van het Fraude Film Festival voor het grote publiek zal zeker bijdragen aan een maatschappelijk bewustzijn omtrent fraude en dit is één van de doelen die Deloitte hiermee voor ogen heeft.”


DataExpert

DataExpert levert forensische en analytische software en diensten voor de bestrijding van misdaad en fraude en voor incident response. Vele organisaties werken dagelijks hard aan het voorkomen en opsporen van fraude. Dit is van groot belang, omdat de maatschappelijke schade van fraude enorm is. Steeds meer werken deze fraudebestrijders samen, wordt kennis en ervaring gedeeld...

DataExpert levert forensische en analytische software en diensten voor de bestrijding van misdaad en fraude en voor incident response. Vele organisaties werken dagelijks hard aan het voorkomen en opsporen van fraude. Dit is van groot belang, omdat de maatschappelijke schade van fraude enorm is. Steeds meer werken deze fraudebestrijders samen, wordt kennis en ervaring gedeeld en voor alle vormen van fraude de beste aanpak bedacht. Het Fraude Film Festival bevordert die samenwerking en daarom participeert DataExpert hierin. Fraude wordt steeds complexer en voor het ontrafelen en monitoren van de netwerken en geldstromen is naast de genoemde samenwerking ook de inzet van gespecialiseerde forensische en analytische software onontbeerlijk. Door fraudebestrijders gericht te training leren zij om deze software zodanig toe te passen dat ze de fraudeurs te slim af te zijn. DataExpert helpt om fraude doeltreffend te bestrijden en wil tevens door deelname aan het Fraude Film Festival fraude als maatschappelijk probleem hoog op de agenda zetten.



Partners


NOC*NSF

“We winnen veel met sport! Naast alle positieve kanten aan en toegevoegde waarde van sport voor individuen, groepen en de maatschappij, heeft sport ook een keerzijde. Het betreft excessen als doping, matchfixing, seksuele intimidatie, schending van mensenrechten, fraude en discriminatie, die Olympische kernwaarden zoals respect, vriendschap en fair play aantasten. De sport heeft de afgelopen...

“We winnen veel met sport! Naast alle positieve kanten aan en toegevoegde waarde van sport voor individuen, groepen en de maatschappij, heeft sport ook een keerzijde. Het betreft excessen als doping, matchfixing, seksuele intimidatie, schending van mensenrechten, fraude en discriminatie, die Olympische kernwaarden zoals respect, vriendschap en fair play aantasten. De sport heeft de afgelopen jaren veel activiteiten ondernomen om de integriteit van sport te beschermen. Daarbij merken wij dat bewustwording en samenwerking cruciaal zijn om vooruitgang te boeken. Het fraude filmfestival draagt bij aan deze bewustwording en brengt partijen bij elkaar.”


KNLTB

De Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB) is hét startpunt van de tennissport in Nederland en heeft de ambitie om nog meer mensen méér te laten tennissen. Het doel is promotie van de tennissport en het vergroten van de betekenis van tennis in de samenleving. De KNLTB adviseert en ondersteunt besturen van tennisverenigingen op het...

De Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB) is hét startpunt van de tennissport in Nederland en heeft de ambitie om nog meer mensen méér te laten tennissen. Het doel is promotie van de tennissport en het vergroten van de betekenis van tennis in de samenleving. De KNLTB adviseert en ondersteunt besturen van tennisverenigingen op het gebied van verenigingsbeleid, accommodatie en bij juridische geschillen. De tennisbond is verantwoordelijk voor landelijke en districtscompetities, toernooien, voor de opleiding van tennisleraren en scheidsrechters. Ten slotte begeleidt de KNLTB jeugdig talent op weg naar de top en organiseert topevenementen als de Davis Cup en alle nationale kampioenschappen.

Integriteit is een belangrijk thema voor de KNLTB. De KNLTB staat voor een integere tennissport. Belangrijk onderdeel daarvan is het gedrag op en rond de baan, waarin Fair Play erg belangrijk is. Op en naast de tennisbaan dient iedereen zich eerlijk en sportief te gedragen, ook als er geen scheidsrechter bij is. Zaken als matchfixing, doping, seksuele intimidatie, fraude, agressie en geweld, discriminatie en bedreiging tasten de integriteit van de sport aan. De KNLTB is daarom vorig jaar gestart met het project Integriteit. Hierin zijn verschillende maatregelen genomen om de voorlichting aan de spelers te verbeteren (bewustwording creëren), te voorkomen dat misdragingen plaatsvinden, meldingen te vergemakkelijken en overtredingen daadwerkelijk aan te pakken.


EY

Tekst volgt nog

Tekst volgt nog


Gerechtshof Amsterdam

Het gerechtshof Amsterdam behandelt zaken in hoger beroep die in eerste instantie hebben gediend bij de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland. Als iemand het niet eens met het vonnis van de rechtbank dan is in de meeste gevallen hoger beroep mogelijk bij het hof. Bij het hof wordt dan een tweede keer naar de feiten gekeken...

Het gerechtshof Amsterdam behandelt zaken in hoger beroep die in eerste instantie hebben gediend bij de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland. Als iemand het niet eens met het vonnis van de rechtbank dan is in de meeste gevallen hoger beroep mogelijk bij het hof. Bij het hof wordt dan een tweede keer naar de feiten gekeken door drie raadsheren (zo heten de rechters bij het hof). Bij de rechtbank is dit vaak één rechter.
Het hof behandelt strafzaken, handelszaken, belastingzaken en familiezaken. Als enige hof in Nederland beschikt het hof Amsterdam over een notariële tuchtkamer en een douanekamer. Ook de Ondernemingskamer is gevestigd in het hof. Daarnaast behandelt het hof klachten over het niet (verder) vervolgen van een strafbaar feit. In het hof bevindt zich tevens het Landelijk Kenniscentrum Fraude.
Ongeveer 350 personen zijn werkzaam bij het gerechtshof Amsterdam. Naast ongeveer 120 raadsheren werken bij het hof juridische-, administratieve- en stafmedewerkers. Jaarlijks doet het hof circa 11.000 uitspraken. Het hof maakt samen met de 11 rechtbanken, nog 3 gerechtshoven en 2 bijzondere colleges in ons land onderdeel uit van de Rechtspraak. In totaal doet de Rechtspraak 1.8 miljoen uitspraken per jaar en werken er 10.000 personen.

Sinds 2013 is het gerechtshof Amsterdam gehuisvest in het Paleis van Justitie op IJdok. Daarvoor op de Prinsengracht. Ontwerpers van het Paleis zijn Claus en Kaan architecten (casco en interieur publiek gebied) en Ontwerpgroep Trude Hooykaas (interieur kantoren).
Het hof beschikt over 19 zittingzalen waarvan 4 zalen geschikt zijn voor digitale zaaksbehandeling (digitale dossiers). In één van deze zittingszalen wordt een film vertoond tijdens het fraude filmfestival. Het hof wil met de deelname aan het filmfestival mensen een kijkje geven in het hof en inzicht geven in de aanpak van fraudezaken door strafrechters.


Alvarez & Marsal

Fraude is een belangrijke oorzaak van diverse soorten crises bij onze klanten. Dagelijks helpen wij onze klanten om door deze crisissituatie te loodsen. Achteraf blijkt vaak dat de cultuur, fraude bewustwording en voorbeeldgedrag veel leed en schade hadden kunnen voorkomen. Wij ondersteunen het Fraude Film Festival omdat het festival helpt het bewustzijn rondom fraude te...

Fraude is een belangrijke oorzaak van diverse soorten crises bij onze klanten. Dagelijks helpen wij onze klanten om door deze crisissituatie te loodsen. Achteraf blijkt vaak dat de cultuur, fraude bewustwording en voorbeeldgedrag veel leed en schade hadden kunnen voorkomen.

Wij ondersteunen het Fraude Film Festival omdat het festival helpt het bewustzijn rondom fraude te vergroten. Daarnaast is het festival een goed platform om onze klanten ervaringen met elkaar te laten delen.


Openbaar Ministerie

Het Openbaar Ministerie is de enige instantie in Nederland die verdachten voor de strafrechter kan brengen. Wanneer iemand wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit, krijgt hij of zij met het Openbaar Ministerie te maken. Het OM zorgt ervoor dat strafbare feiten worden opgespoord en vervolgd. Daarvoor wordt samengewerkt met de politie en andere...

Het Openbaar Ministerie is de enige instantie in Nederland die verdachten voor de strafrechter kan brengen. Wanneer iemand wordt verdacht van het plegen van een strafbaar feit, krijgt hij of zij met het Openbaar Ministerie te maken.
Het OM zorgt ervoor dat strafbare feiten worden opgespoord en vervolgd. Daarvoor wordt samengewerkt met de politie en andere opsporingsdiensten.
Het OM houdt ook toezicht op de goede uitvoering van het vonnis van de rechter; boetes moeten worden betaald, gevangenisstraffen uitgezeten, taakstraffen goed uitgevoerd.
In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is het OM geen ministerie.


Crawford & Company

Fraude en Cyber. Vrienden of vijanden? Door de opkomst van social media en het alsmaar toenemende gebruik van internet heeft fraude er een compleet nieuwe tak van sport bijgekregen: cybercrime. Cybercrime kent vele vormen. Van het hacken van een server, tot diverse vormen van social engineering (zoals de inmiddels beruchte fake president frauds), als het...

Fraude en Cyber. Vrienden of vijanden? Door de opkomst van social media en het alsmaar toenemende gebruik van internet heeft fraude er een compleet nieuwe tak van sport bijgekregen: cybercrime. Cybercrime kent vele vormen. Van het hacken van een server, tot diverse vormen van social engineering (zoals de inmiddels beruchte fake president frauds), als het simpelweg uitlokken van betalingen via email. En dan zijn er nog tientallen vormen van cybercrime die we hier niet benoemen.

Crawford & Company is de mening toegedaan dat het vrijwel onmogelijk is om iedere vorm van cybercrime te voorkomen. Maar wat wel mogelijk is, is het goed voorbereid zijn op eventuele cyber incidenten. Daarom heeft Crawford & Company zich gespecialiseerd in het verrichten van zogenaamde Cyber Simulatie Trainingen. U zet de relevante stakeholders binnen uw bedrijf aan tafel en wij laten hen ervaren wat er op hen afkomt tijdens en na een cyber incident. Zijn ze er klaar voor? Zorgen zij ervoor dat u de crisis overleeft?

Onze specialisten zorgen voor de nodige tips and tricks na afloop van de training. U weet meteen hoe uw bedrijf er voor staat en welke actiepunten u dient te nemen met het oog op de toekomst!

Mocht u niet overtuigd zijn dat u zelfstandig een dergelijke crisis aan kunt, dan kunt u ook in dat geval een beroep doen op de services van Crawford & Company. De Crawford Cyber Solution biedt u de mogelijkheid om het managen van een dergelijke crisis uit te besteden, waarbij Crawford & Company gebruik maakt van een pallet van trouwe dienstverleners (waaronder Fox-IT en diverse advocatenkantoren).

Crawford & Company is gevestigd in Atlanta, Georgia, en is een van ’s werelds grootste onafhankelijke dienstverleners van oplossingen op het terrein van schademanagement, risicomanagement en de verzekeringssector, alsmede voor zelf-verzekerde entiteiten. Met een uitgebreid wereldwijd netwerk voorziet zij haar klanten vanuit meer dan 70 landen van de gewenste dienstverlening. De aandelen van Crawford & Company worden verhandeld op de NYSE onder de afkortingen CRDA en CRDB.

De geschiedenis van Crawford & Company (Nederland) B.V. gaat terug tot 1866. Sinds 2002 maakt ook het Nederlandse bedrijf onderdeel uit van Crawford. Met onze vijf vestigingen in Nederland (Capelle aan den IJssel (ons hoofdkantoor), Amsterdam, Apeldoorn, Drachten en Weert) behoort Crawford & Company in Nederland tot het topsegment in de expertisebranche.

Crawford & Company (Nederland) B.V. staat voor een internationale organisatie, waarin een grote diversiteit aan specialistische kennis is gebundeld. Crawford & Company (Nederland) B.V. heeft circa 140 medewerkers en onze professionals/consultants hebben enerzijds internationale ervaring en anderzijds oog voor de wensen en gebruiken binnen specifieke branches (welke ook zeer lokaal kunnen zijn).


Rabobank

Rabobank streeft er naar preventie en bestrijding aangaande fraude met zoveel mogelijk relevante partners te voeren en ziet dit filmfestival als één van de middelen om dit te optimaliseren.”

Rabobank streeft er naar preventie en bestrijding aangaande fraude met zoveel mogelijk relevante partners te voeren en ziet dit filmfestival als één van de middelen om dit te optimaliseren.”


Höcker Advocaten

“Het kan iedereen overkomen: fraude. Höcker Advocaten biedt gedupeerden doeltreffende hulp en houdt de schade beperkt. Höcker is voor Nederland exclusief lid van FraudNet, het netwerk van de Internatonal Chamber of Commerce dat commerciële fraude bestrijdt. Voor een topspecialist in fraudebestrijding is samenwerking, met binnen- en buitenlandse partners, essentieel. Onze verbondenheid met het Fraude Film...

“Het kan iedereen overkomen: fraude. Höcker Advocaten biedt gedupeerden doeltreffende hulp en houdt de schade beperkt. Höcker is voor Nederland exclusief lid van FraudNet, het netwerk van de Internatonal Chamber of Commerce dat commerciële fraude bestrijdt. Voor een topspecialist in fraudebestrijding is samenwerking, met binnen- en buitenlandse partners, essentieel. Onze verbondenheid met het Fraude Film Festival is vanzelfsprekend, leerzaam en inspirerend.”


Ministerie van Veiligheid & Justitie

“Fraude is een ernstig fenomeen dat grote schade toebrengt aan de samenleving: overheid, bedrijven én individuele burgers worden er slachtoffer van. Schade is er niet alleen in financiële zin, fraude tast ook het vertrouwen aan. Vertrouwen in het betalingsverkeer, fraude in het financieel-economisch stelsel en uiteindelijk in de integriteit van onze samenleving. Fraude vindt per...

“Fraude is een ernstig fenomeen dat grote schade toebrengt aan de samenleving: overheid, bedrijven én individuele burgers worden er slachtoffer van. Schade is er niet alleen in financiële zin, fraude tast ook het vertrouwen aan. Vertrouwen in het betalingsverkeer, fraude in het financieel-economisch stelsel en uiteindelijk in de integriteit van onze samenleving. Fraude vindt per definitie in het verborgene plaats, mensen krijgen vaak pas laat in de gaten dat ze zijn of worden opgelicht en soms zijn de slachtoffers grote, anonieme entiteiten zoals ‘de overheid’ of ‘banken’ en ‘verzekeringsmaatschappijen’. Dat maakt dat direct zichtbare vormen van criminaliteit, zoals inbraken en geweldsdelicten, door de gemiddelde burger vaak als erger worden ervaren dan fraude. Daarom is het belangrijk om het sluipende en ondermijnende karakter dat fraude heeft, zichtbaar te maken voor een breder publiek. En hoe kan dat beter zichtbaar gemaakt worden dan op het witte doek? Film is bij uitstek een medium dat zich leent om ongemakkelijke waarheden en dilemma’s op tafel te krijgen en daarover in debat te gaan. Dat is precies wat er gebeurt tijdens het Fraude Film Festival, dat in 2014 haar eerste editie beleefde. Dit festival leidt tot een inspirerende kruisbestuiving tussen breed georiënteerde en zeer betrokken experts. Daar levert het Ministerie van Veiligheid en Justitie graag een bijdrage aan.”


Institute for Financial Crime

“Met trots kan het Institute for Financial Crime zeggen dat zij vanaf de start betrokken is geweest bij de opzet van het Fraude Film Festival. In al haar facetten is dit unieke festival een ultiem bewijs van innovatie van de fraudebestrijding. De combinatie van locatie, concept, inhoud, deelnemers en intrinsieke betrokkenheid maken dit jaarlijks terugkerend...

“Met trots kan het Institute for Financial Crime zeggen dat zij vanaf de start betrokken is geweest bij de opzet van het Fraude Film Festival. In al haar facetten is dit unieke festival een ultiem bewijs van innovatie van de fraudebestrijding. De combinatie van locatie, concept, inhoud, deelnemers en intrinsieke betrokkenheid maken dit jaarlijks terugkerend event zo bijzonder. Zoals Oscar Wilde ooit stelde: ‘I can resist everything except temptation’ is het ook met het Fraude Film Festival. Partner kunnen zijn van dit uniek event, wie kan die verleiding weerstaan?.”


Het Criminologisch Netwerk Nederland

“Bij de bestrijding van fraude kan de visie van een criminoloog niet ontbreken. Het Criminologisch Netwerk Nederland (Het CNN) ondersteunt het Fraude Film Festival niet alleen om een actieve bijdrage aan fraudebestrijding te leveren, maar ook om de awareness ten aanzien van de rol die criminologen hierin kunnen spelen te vergroten. Wetenschappelijke theorieën omtrent fraude...

“Bij de bestrijding van fraude kan de visie van een criminoloog niet ontbreken. Het Criminologisch Netwerk Nederland (Het CNN) ondersteunt het Fraude Film Festival niet alleen om een actieve bijdrage aan fraudebestrijding te leveren, maar ook om de awareness ten aanzien van de rol die criminologen hierin kunnen spelen te vergroten. Wetenschappelijke theorieën omtrent fraude bieden mogelijke verklaringen voor het femomeen. Verdere verdieping van deze kennis is gewenst en een criminoloog is onmisbaar bij het uitvoeren van deze onderzoeken en het vertalen van deze kennis in effectieve, preventieve en repressieve beheersmaatregelen.”


Risk & Compliance Platform Europe

“Wij als Risk & Compliance Platform Europe zijn een overtuigd partner geworden van het Fraude Film Festival. In een vorig professioneel leven zijn wij zelf slachtoffer geweest van een ernstige fraude casu quo oplichting en dat heeft zo zijn sporen nagelaten. De verantwoordelijke autoriteiten, met name bij Justitie, zijn zich onvoldoende bewust wat de gevolgen...

“Wij als Risk & Compliance Platform Europe zijn een overtuigd partner geworden van het Fraude Film Festival. In een vorig professioneel leven zijn wij zelf slachtoffer geweest van een ernstige fraude casu quo oplichting en dat heeft zo zijn sporen nagelaten. De verantwoordelijke autoriteiten, met name bij Justitie, zijn zich onvoldoende bewust wat de gevolgen zijn van hun trage optreden. Een meer moderne, snellere aanpak is essentieel en dat kan heden ten dage een stuk gemakkelijker dan vroeger. De bereidheid tot samenwerken en het delen van informatie, ook internationaal, is daarbij essentieel.”


Nederlandse Vereniging van Banken (NVB)

“Slachtoffer worden van oplichting of fraude kan iedereen overkomen. Voorlichting om de kennis en weerbaarheid van klanten te vergroten is daarbij van essentieel belang. Het Fraude Film Festival kan hier een belangrijke bijdrage aanleveren. Daarom is de Nederlandse Vereniging van Banken partner van dit evenement.”

“Slachtoffer worden van oplichting of fraude kan iedereen overkomen. Voorlichting om de kennis en weerbaarheid van klanten te vergroten is daarbij van essentieel belang. Het Fraude Film Festival kan hier een belangrijke bijdrage aanleveren. Daarom is de Nederlandse Vereniging van Banken partner van dit evenement.”


Equens

“Wij doen mee met het filmfestival om een actieve bijdrage te leveren aan fraude bestrijding in Nederland en Europa. Het uitbreiden van het relatienetwerk en het onderhouden en inbrengen van kennis en gemeenschappelijk bewustzijn,  zijn belangrijke ingrediënten om fraude effectief met elkaar te lijf te gaan.”

“Wij doen mee met het filmfestival om een actieve bijdrage te leveren aan fraude bestrijding in Nederland en Europa. Het uitbreiden van het relatienetwerk en het onderhouden en inbrengen van kennis en gemeenschappelijk bewustzijn,  zijn belangrijke ingrediënten om fraude effectief met elkaar te lijf te gaan.”


Inschrijven nieuwsbrief

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

* Verplicht


Achternaam


Wilt u in contact komen met de organisatie van het Fraude Film Festival? Stuur dan een e-mail naar info@fraudefilmfestival.nl

Stichting Fraude Film Festival
Adriaan Dortsmanplein 3
1411 RC Naarden

RSIN/Fiscaal nummer: 854052410

Partners: